Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte. (Ảnh: AFP)

Ngày 23/5, Tổng thống Duterte đã ban bố thực thi thiết quân luật kéo dài 60 ngày tại vùng Mindanao, sau khi các tay súng có liên quan tới lực lượng Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng chiếm đóng thành phố Marawi khiến hơn 500 người thiệt mạng. Vụ việc này được ví là một cuộc khủng hoảng an ninh nghiêm trọng nhất mà ông Duterte phải đối mặt kể từ sau khi lên nắm quyền vào tháng 6/2016.

Bức thư mà ông Duterte gửi lên Quốc hội Philippines và được phát ngôn viên của Tổng thống Philippines Ernesto Abella công bố ngày 18/7 cho biết, sau khi tham vấn với các quan chức an ninh, nhà lãnh đạo này đã đưa ra kết luận rằng, lực lượng nổi dậy tại miền Nam sẽ không thể bị truy quét hoàn toàn vào ngày 22/7. Từ lập luận trên, Tổng thống Duterte  đã đề nghị Quốc hội gia hạn thiết quân luật tại miền Nam Philippines cho tới ngày 31/12/2017. “Mục tiêu của việc gia hạn thiết quân luật là nhằm cho phép các lực lượng của chúng ta tiếp tục các chiến dịch mà không bị ảnh hưởng bởi thời hạn chót, đồng thời tập trung hơn nữa vào việc giải phóng Marawi, tái định cư và tái thiết khu vực này” – bức thư của ông Duterte có đoạn viết.

Trong cuộc họp báo cùng ngày, phát ngôn viên Abella cũng tin tưởng rằng, việc gia hạn thiết quân luật sẽ mang lại cơ hội để các lực lượng vũ trang Philippines có thể đối phó với các nhóm khủng bố địa phương và bất kỳ yếu tố nào đe dọa tới sự an toàn của Mindanao – vốn là nơi sinh sống của khoảng 20 triệu người Philippines.

Theo quy định của Hiến pháp Philippines, trong trường hợp phải đối mặt với quân nổi dậy hay nguy cơ bị xâm lược và nhu cầu về an ninh trở nên cấp bách, Tổng thống có thể ban bố thực thi thiết quân luật song không được kéo dài quá 60 ngày. Sau đó, Tổng thống có thể yêu cầu Quốc hội gia hạn biện pháp nêu trên trong một khoảng thời gian do các nhà làm luật Philippines quyết định.

Việc ông Duterte viết thư yêu cầu Quốc hội kéo dài tình trạng thiết quân luật tại khu vực miền Nam được thực hiện chỉ 1 ngày sau khi Cảnh sát quốc gia Philippines (PNP) đưa ra đề xuất tương tự. Phát biểu trong cuộc họp báo ngày 17/7,  người đứng đầu PNP Ronald dela Rosa cho rằng việc gia hạn thiết quân luật là một điều cần thiết, song không cho biết lực lượng cảnh sát Philippines muốn áp đặt các biện pháp này trên toàn bộ quần đảo Mindanao trong bao lâu./.

Thu Lan (Theo Reuters, AP, PressTV)