Trang chủ   |   Giới thiệu   |   Sơ đồ báo   |   English   |   Français  | 
Hôm nay, ngày 24 tháng 4 năm 2014
Tìm kiếm     

Ðiện thoại
  +084 8048916
+084 8048161
+084 8048160
Fax:08044175
e-Mail:
  kythuat@cpv.org.vn
dangcongsan@cpv.org.vn
Đồng chí Phạm Văn Đồng thời dựng Đảng
17:48 | 02/03/2011
(ĐCSVN) - Nhân dịp kỷ niệm 105 năm ngày sinh đồng chí Phạm Văn Đồng, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ, người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhà lãnh đạo có uy tín lớn của Đảng và cách mạng Việt Nam, nhà văn hóa lớn của dân tộc (1/3/1906–1/3/2011), báo chí trong và ngoài nước đã có nhiều bài viết, phản ánh cuộc đời hoạt động cách mạng, tấm gương đạo đức cộng sản của đồng chí Phạm Văn Đồng. Sau đây là một trong những bài viết đó.

 

 Đồng chí Phạm Văn Đồng

Sau khi đến được với chủ nghĩa Mác - Lênin, tìm ra con đường giải phóng dân tộc và phát triển đất nước, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh đã xác định: “Đối với tôi, câu trả lời đã rõ ràng: trở về nước, đi vào quần chúng, thức tỉnh họ, tổ chức họ, đoàn kết họ, huấn luyện họ, đưa họ ra đấu tranh giành tự do độc lập”[1]. Để thực hiện được nhiệm vụ có ý nghĩa trọng đại này, Người trước hết lựa chọn, giáo dục, đào tạo nhiều thanh niên ưu tú trở thành những học trò và cộng sự gần gũi. Phạm Văn Đồng là một trong số đó. Cùng với nhiều chiến sĩ cộng sản lớp tiền bối, Phạm Văn Đồng đã góp phần giúp lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc hoàn thành sứ mệnh truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào Việt Nam và tiến tới tổ chức một đảng mácxít chân chính ở Việt Nam.

1. Một trong những “hạt giống đỏ” của cách mạng Việt Nam

Sinh ra trong một gia đình quan lại và được vào học những trường danh tiếng thời đó như Trường Quốc học Huế, Trường Bưởi Hà Nội, Phạm Văn Đồng có nhiều điều kiện thuận lợi để trở thành một quan chức trong bộ máy chính quyền thuộc địa, có cuộc sống giàu sang, phú quý. Song, với nhiệt huyết yêu nước, thương nòi, người thanh niên Phạm Văn Đồng đã không đi theo con đường đó, mà chọn cho mình một con đường đi khác đầy khó khăn, gian khổ nhưng cũng rất có ý nghĩa - con đường tham gia các phong trào đấu tranh yêu nước vì Tổ quốc, vì nhân dân đang ngày đêm lầm than dưới ách thống trị của thực dân Pháp.

Từ khi học năm thứ tư Thành Chung ở Trường Quốc học Huế, Phạm Văn Đồng đã thể hiện sự ngưỡng mộ đối với Nguyễn Ái Quốc và những hoạt động vì nước, vì dân của Người, từ đó tích cực tìm đọc các sách báo do Người viết được bí mật chuyển từ nước ngoài về. Tiếp tục con đường đã chọn, khi đang học năm cuối bậc tú tài tại trường Bưởi, Phạm Văn Đồng hăng hái tham gia phong trào đấu tranh đòi thả cụ Phan Bội Châu và để tang cụ Phan Châu Trinh.

Lo sợ phong trào đấu tranh yêu nước lan rộng, thực dân Pháp tìm cách đàn áp, khủng bố những người tích cực tham gia đấu tranh. Phạm Văn Đồng và một số bạn học khác bị đuổi học. Lúc đó là khoảng giữa năm 1926. Ở tuổi 20, Phạm Văn Đồng quyết định ở lại Hà Nội tìm việc và chờ đợi cơ hội tiếp tục con đường đã chọn.

Trong thời gian này, sau khi rời Mátxcơva (Liên Xô) về đến Quảng Châu (Trung Quốc) (tháng 11-1924), lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đẩy mạnh công tác chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của một đảng cộng sản ở Việt Nam. Tháng 6-1925, trên cơ sở Tâm Tâm Xã (còn gọi là Tân Việt Thanh niên Đoàn) - tổ chức của những thanh niên tiểu tư sản yêu nước Việt Nam tại Quảng Châu, Nguyễn Ái Quốc lập ra Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên - một tổ chức theo xu hướng cộng sản, với mục đích “làm cuộc cách mệnh dân tộc (đập tan bọn Pháp và giành lại độc lập cho xứ sở) rồi sau đó làm cách mệnh thế giới (lật đổ chủ nghĩa đế quốc và thực hiện chủ nghĩa cộng sản)[2]. Thông qua Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, Nguyễn Ái Quốc mở những lớp huấn luyện lý luận chính trị cho các học viên được tuyển chọn từ trong nước sang. Sau khi tốt nghiệp, phần lớn số học viên được cử về nước để truyền bá lý luận cách mạng và tổ chức phong trào cách mạng, đồng thời tìm chọn người gia nhập Tổ chức và sang dự các lớp huấn luyện ở Quảng Châu.

Khoảng nửa sau năm 1926, Phạm Văn Đồng được gặp Nguyễn Công Thu, một thành viên của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên đang nhận nhiệm vụ về Bắc Kỳ tìm chọn người gia nhập Hội và sang dự lớp học lý luận chính trị ở Quảng Châu. Với sự giới thiệu của Nguyễn Công Thu, Phạm Văn Đồng đã quyết định gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên và sang Quảng Châu tham dự lớp huấn luyện của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc. Theo tuyến Hà Nội - Lạng Sơn - qua Long Châu, Nam Ninh (Quảng Tây) - Quảng Châu, với sự dẫn đường của Nguyễn Công Thu, Phạm Văn Đồng cùng một số thanh niên khác đã đến được Quảng Châu. Cuối năm 1926, Phạm Văn Đồng cùng một số thanh niên khác bắt đầu tham dự lớp huấn luyện lý luận chính trị thứ ba do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tổ chức tại Quảng Châu. Đây cũng là lớp có số lượng học viên đông nhất trong các lớp do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tổ chức. Được sự dìu dắt, giảng giải của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, Phạm Văn Đồng và các học viên của lớp học đã nắm được những nội dung cơ bản của sự nghiệp cách mạng ở Việt Nam và trên thế giới như tư cách của người cách mạng, thế nào là cách mạng, vai trò của đảng cách mạng, của lý luận cách mạng, lịch sử các cuộc cách mạng điển hình trên thế giới, các tổ chức quốc tế, cách vận động, tổ chức các đoàn thể quần chúng. Những nội dung này được thể hiện rõ nét trong tác phẩm nổi tiếng Đường Cách mệnh của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc.

Thông qua lớp học lý luận chính trị ở Quảng Châu, Phạm Văn Đồng đã chuyển hẳn lập trường từ một thanh niên trí thức tiểu tư sản thành một chiến sĩ cộng sản suốt đòi phấn đấu vì nước, vì dân và trở thành một trong những “hạt giống đỏ” được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc ươm trồng để góp phần nhân rộng phong trào cách mạng trong toàn quốc.

2. Một trong những chiến sĩ cộng sản lớp tiền bối

Tháng 2-1927, lớp huấn luyện lý luận chính trị thứ ba tại Quảng Châu kết thúc. Sau khi tốt nghiệp, Phạm Văn Đồng được giữ lại giúp việc ở Tổng bộ Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên một thời gian. Đến tháng 4-1927, Phạm Văn Đồng được cử về nước hoạt động. Anh dự định về hoạt động tại Hà Nội. Nhưng trước sự theo dõi gắt gao của mật thám Pháp, anh phải chuyển vào hoạt động tại Nam Kỳ. Với bí danh là Nam, Phạm Văn Đồng đã tích cực tham gia công tác tuyên truyền vận động cách mạng trong các tầng lớp nhân dân, nhất là thanh niên trí thức. Đồng chí Trần Văn Giàu nhớ lại: khi còn đang theo học tại Sài Gòn “Anh Phạm Văn Đồng lúc đó dạy học ở Trường Nguyễn Xích Hồng (đối diện với Cung Văn hóa lao động thành phố Hồ Chí Minh ngày nay). Tôi nhớ một lần đi nghe buổi diễn thuyết của ông Nguyễn An Ninh về “Cao vọng thanh niên” (Lý tưởng của thanh niên), song chúng tôi chưa hiểu lắm về từ ngữ và nhiều ý tưởng cao siêu. Ra về, chúng tôi tranh luận với nhau nhiều nhưng cũng không rõ. Một hôm, các anh ở lớp lớn hơn trong trường dắt tôi đi nghe một buổi khác. Người diễn giải cắt nghĩa một câu nói của Nguyễn Ái Quốc viết trong quyển Bản án chế độ thực dân Pháp. Câu đó là: “Hỡi Đông Dương đáng thương hại! Người sẽ chết mất, nếu đám thanh niên già cỗi của Người không sớm hồi sinh”. Người cắt nghĩa những điều trong Bản án chế độ thực dân Pháp cho chúng tôi chính là Phạm Văn Đồng”[3].

Với những kiến thức, kinh nghiệm quý báu về tuyên truyền, vận động cách mạng đã được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc truyền giảng và sự năng động, khéo léo của mỗi người trong hoạt động, công tác, các hội viên Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên đã nhanh chóng gây dựng và phát triển tổ chức trên toàn quốc. Tháng 2-1927, Kỳ bộ Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên Trung Kỳ được thành lập. Tháng 3-1927, Kỳ bộ Bắc Kỳ ra đời. Cuối năm 1927, Kỳ bộ Nam Kỳ cũng được tổ chức [4]. Trong nỗ lực chung đó của các cán bộ Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên có một phần đóng góp của đồng chí Phạm Văn Đồng. Khẳng định những đóng góp và uy tín của Phạm Văn Đồng, Đại hội Kỳ bộ Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên Nam Kỳ tháng 3-1929 đã bầu đồng chí là Bí thư Kỳ bộ và làm Trưởng đoàn đại biểu Kỳ bộ Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên Nam Kỳ đi dự Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ Nhất Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, dự định tổ chức tại Hương Cảng (Hồng Công) trong thời gian sắp tới [5].

Cuối những năm 1920, phong trào cách mạng trong nước ngày càng phát triển mạnh mẽ, trong đó phong trào công nhân - nông dân theo khuynh hướng cộng sản giữ vai trò chủ đạo. Đặc biệt, phong trào công nhân - nông dân đã có bước phát triển nhảy vọt sau khi chủ trương “vô sản hoá”[6] ra đời và nhanh chóng được sự hưởng ứng thực hiện của các cán bộ, hội viên Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên trên toàn quốc. Sự phát triển vượt bậc của phong trào cách mạng lúc này đặt ra vấn đề vai trò tổ chức lãnh đạo cách mạng của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên đã không còn phù hợp và cần phải thành lập đảng cộng sản gồm những chiến sĩ cách mạng trung kiên nhất, ưu tú nhất để lãnh đạo phong trào. Nhận thức được yêu cầu mới của thực tiễn cách mạng, tháng 3-1929, những hội viên tiên tiến của Kỳ bộ Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên Bắc Kỳ đã lập ra Chi bộ Cộng sản đầu tiên trong cả nước gồm 8 người[7]. Đại hội Kỳ bộ Bắc Kỳ từ ngày 28 đến 29-3-1929 đã giao nhiệm vụ quan trọng nhất cho Đoàn đại biểu Kỳ bộ đi dự Đại hội lần thứ Nhất Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên là phải đấu tranh xác lập chủ trương thành lập đảng cộng sản.

Từ ngày 1 đến 9-5-1929, tại Hương Cảng, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ Nhất Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên được tổ chức. Tại Đại hội, trong khi các đại biểu còn chưa dứt khoát quyết định về đề nghị của Đoàn đại biểu Kỳ bộ Bắc Kỳ là thành lập đảng cộng sản thay cho vai trò của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên đã không còn phù hợp, sự khiêu khích, phá hoại của Lâm Đức Thụ, lúc đó là một thành viên chủ chốt trong Ban Chấp hành Tổng bộ và Đoàn Chủ tịch Đại hội, đã khiến Đoàn đại biểu Kỳ bộ Bắc Kỳ bỏ ra về. Đến ngày 1-6-1929, Kỳ bộ Bắc Kỳ ra Tuyên ngôn giải thích lý do bỏ Đại hội về và kêu gọi phải thành lập ngay đảng cộng sản để đảm đương vai trò lãnh đạo cách mạng. Ngày 16-6-1929, hội nghị các đại biểu tiên tiến của Kỳ bộ Bắc Kỳ đã quyết định thành lập Đông Dương Cộng sản Đảng, thông qua Tuyên ngôn, Điều lệ Đảng, tổ chức các cơ quan của Đảng và cử người vào Trung Kỳ và Nam Kỳ phát triển cơ sở Đảng.

Trước những vấn đề mới nảy sinh trong Đại hội toàn quốc của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, Phạm Văn Đồng và Đoàn đại biểu Kỳ bộ Nam Kỳ giữ thái độ thận trọng để suy xét vấn đề, tìm ra câu trả lời chính xác và vẫn tiếp tục tham dự Đại hội. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Tổng bộ mới gồm 11 uỷ viên, trong đó có 7 ủy viên chính thức và 4 uỷ viên dự khuyết. Cùng với các đồng chí Hồ Tùng Mậu, Lê Hồng Sơn, Lê Duy Điếm, ..., Phạm Văn Đồng được bầu là ủy viên chính thức Ban Chấp hành Tổng bộ.

Một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu mà Phạm Văn Đồng cùng các thành viên Ban Chấp hành Tổng bộ mới của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên phải giải quyết là vấn đề thành lập Đảng. Có thể thấy quan điểm của Phạm Văn Đồng và Ban Chấp hành Tổng bộ mới là rất coi trọng nhiệm vụ thành lập Đảng khi cho rằng: “sự tổ chức một Đảng cộng sản để lĩnh đạo toàn cuộc cách mệnh ở Việt-Nam là một sự nhu yếu đặc biệt”[8]. Điều này về cơ bản giống với quan điểm của các hội viên tiên tiến trong Kỳ bộ Bắc Kỳ. Song về bước đi, cách thức xúc tiến công tác thành lập đảng cộng sản, quan điểm của Tổng bộ mới Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên thể hiện sự khác biệt so với quan điểm của Kỳ bộ Bắc Kỳ. Nếu như Kỳ bộ Bắc Kỳ yêu cầu phải giải tán ngay Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên để tổ chức thành đảng cộng sản, thì Tổng bộ Thanh niên mới chủ trương tiến hành những bước đi khá thận trọng:

“1. Phải tạm thời giữ “Thanh niên” lại. Thanh niên sẽ được cải tổ theo nghị quyết của Đại hội. Một mặt phải thanh trừ tất cả những phần tử phức tạp. Mặt khác phải sửa đổi lại chương trình hành động của “Thanh niên” đưa sách lược cộng sản vào chương trình đó. Làm như vậy sẽ hướng dẫn “Thanh niên” vào con đường cộng sản chủ nghĩa.

2. Phải thành lập một Ban lâm thời phụ trách tổ chức đảng cộng sản. Ban này chỉ gồm những đồng chí có kinh nghiệm, kiên quyết và thực sự có phẩm chất cộng sản ... ấn định 21 điểm phải tiến hành vào cuối năm sau, đến lúc ấy đảng cộng sản phải thành lập xong”[9].

Sự ra đời và phát triển nhanh chóng của Đông Dương Cộng sản Đảng đã thúc đẩy mạnh xu hướng thành lập đảng cộng sản trong những thành viên tiên tiến còn lại của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Phạm Văn Đồng cũng nằm trong số này. Cuối tháng 7-1929, đồng chí bí mật ra Trung Kỳ gặp gỡ các đồng chí Nguyễn Thiệu, Nguyễn Sĩ Sách là đại diện của Kỳ bộ Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên Trung Kỳ để bàn về việc Đông Dương Cộng sản Đảng ra đời và phương hướng của những hội viên Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên.

Trong lúc công việc xúc tiến thành lập đảng cộng sản của Phạm Văn Đồng và những hội viên tiên tiến còn lại trong Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên đang được tiến hành khẩn trương, ngày 29-7-1929, đồng chí bị mật thám Pháp bắt tại ga Sài Gòn. Tuy chưa kịp chứng kiến sự ra đời của một tổ chức cộng sản mới bên cạnh Đông Dương Cộng sản Đảng, nhưng những hoạt động tích cực của Phạm Văn Đồng đã góp một phần vào thành quả chung của những hội viên ưu tú còn lại của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên là sự ra đời của An Nam Cộng sản Đảng (khoảng tháng 11-1929).

Với những hoạt động tích cực trong công tác tuyên truyền, vận động cách mạng và xúc tiến thành lập đảng cộng sản, Phạm Văn Đồng xứng đáng là một trong những chiến sĩ cộng sản lớp tiền bối của cách mạng Việt Nam./.

-------------------------------------------------------------------------------

[1] Hồ Chí Minh: Toàn tập, xuất bản lần thứ hai, t.1, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, tr.192.

[2] Các tổ chức tiền thân của Đảng, Ban Nghiên cứu lịch sử Đảng Trung ương xuất bản, Hà Nội, 1977, tr.82..

[3] Phạm Văn Đồng trong lòng nhân dân Việt Nam và bạn bè quốc tế, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, tr.178-179.

[4] Xem Phạm Xanh: Nguyễn Ái Quốc với việc truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin ở Việt Nam (1921-1930), xuất bản lần thứ ba, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2009, tr.181.

[5] Ban Chấp hành Kỳ bộ gồm năm đồng chí: Phạm Văn Đồng, Nguyễn Kim Cương, Nguyễn Văn Côn, Trần Ngọc Quế, Trần Ngọc Giải. Sau Đại hội, đồng chí Châu Văn Liêm được bổ sung vào Ban Chấp hành Kỳ bộ. Đoàn đại biểu Kỳ bộ Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên Nam Kỳ gồm các đồng chí: Phạm Văn Đồng, Châu Văn Liêm, Công và Phương. Xem Chương trình Viết tiểu sử các đồng chí lãnh đạo của Đảng và Nhà nước: Phạm Văn Đồng - Tiểu sử, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2007, tr.41.

[6] Chủ trương “Vô sản hóa” được chính thức đề ra tại Hội nghị đại biểu Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên Kỳ bộ Bắc Kỳ vào cuối tháng 8, đầu tháng 9-1928.

[7] Tám người là: Trần Cung, Ngô Gia Tự, Trịnh Đình Cửu, Nguyễn Đức Cảnh, Nguyễn Phong Sắc, Đỗ Ngọc Du, Dương Hạc Đính, Nguyễn Tuân. Sau này Dương Hạc Đính và Nguyễn Tuân thoái hóa và phản bội cách mạng.

[8] Các tổ chức tiền thân của Đảng, Sđd, tr.135.

[9] Các tổ chức tiền thân của Đảng, Sđd, tr.302.

Các từ khóa theo tin:

TS. Lý Việt Quang (Viện Hồ Chí Minh và các lãnh tụ của Đảng, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh)

In trang | Gửi góp ý


Các tin/bài đọc nhiều nhất
· Trang phục của bị cáo trước “vành móng ngựa”
· Đồng chí Võ Văn Minh được bầu làm Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương
· Chủ tịch nước tiếp Đoàn thân nhân gia đình các cựu cố vấn, chuyên gia Trung Quốc
· Hàn Quốc xác nhận 153 người thiệt mạng trong vụ chìm phà Sewol
· Bộ Công thương ra Chỉ thị về công khai, minh bạch giá điện, xăng
· Tổng thống Mỹ ủng hộ Nhật Bản trong tranh chấp quần đảo Senkaku/Điếu Ngư
· Xử phúc thẩm vụ án Dương Chí Dũng: Viện kiểm sát bác hầu hết kháng cáo
· Kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa cả nước tăng 14% so với cùng kỳ năm trước
· Cần rà soát để sửa đổi, bổ sung các chính sách giảm nghèo
Bản quyền thuộc Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam
Toà soạn: 381 Đội Cấn, Ba Đình, Hà Nội; Điện thoại: 08048161; Fax : 08044175; E-mail : dangcongsan@cpv.org.vn
Giấy phép số 1554/GP-BTTTT ngày 26/9/2011 của Bộ Thông tin và Truyền thông về cung cấp thông tin lên mạng Internet