Trang chủ   |   Giới thiệu   |   Sơ đồ báo   |   English   |   Français  | 
Hôm nay, ngày 31 tháng 10 năm 2014
Tìm kiếm     

Ðiện thoại
  +084 8048916
+084 8048161
+084 8048160
Fax:08044175
e-Mail:
  dangcongsan@cpv.org.vn
bandoc.dcsvn@gmail.com
Gian nan nghề bốc thuốc cứu người
19:19 | 26/08/2010

Tình cờ tôi được nghe câu chuyện về một người dân tộc Tày bốc thuốc nam gia truyền tốt nhất ở Bắc Kạn, nhà thuốc này nổi tiếng khi bốc các bài thuốc chữa bệnh về nội tạng như: gan, thận, khớp, dạ dày…. Theo chỉ dẫn của một bệnh nhân từng chữa trị tại nhà thuốc này, tôi đã tìm đến nhà thuốc nam gia truyền Nguyễn Văn Cư, xã Hà Vị, huyện Bạch Thông.

Khi được hỏi về nghề thuốc, ông kể cho tôi nghe về những nhọc nhằn của nghề thuốc gia truyền mà ông đang “thiện tâm làm phúc cứu người” theo lời nguyền của các cụ tiên tổ. Theo như gia phả, cụ tổ là Nguyễn Duy Cần quê ở tỉnh Thái Bình, di cư lên Bắc Kạn rồi sinh ra các thế hệ kế tiếp là cụ Nguyễn Duy Tương, cụ Nguyễn Duy Quản (ông nội ông Cư) và cụ Nguyễn Văn Thinh (bố đẻ ông Cư). Trong sách có ghi chép là cụ Tương sinh thời có một sở thích săn bắn chim thú và có phong cách sống gần gũi với bà con các dân tộc, con cháu bị ốm đau là cụ lên các bản người Dao nhờ hái thuốc trị bệnh, cũng từ các mối quan hệ đó các cụ kết nghĩa với người Dao trên như anh em ruột thịt và mối quan hệ tình cảm sâu nặng đó được lưu giữ cho đến tận ngày nay con cháu cụ vẫn phát huy. Thời đó, cứ sau mùa làm ruộng, rẫy là cụ lại lên ăn ở cùng bà con người Dao cả tháng trời để đi săn bắn chim thú, vui vẻ cùng núi rừng. Trong năm tháng sống với bà con, cụ rất được lòng mọi người, nên nhiều cụ thầy thuốc người Dao đã chỉ dẫn các cây thuốc chữa bệnh để khi nào trong gia đình có người đau ốm, đỡ mất công leo lên núi nhờ vả các thầy hái thuốc. Đến đời cụ Quản đã cẩn thận ghi chép lại thành một bộ sách có hơn 120 bài thuốc hay và hàng trăm cây thuốc quí hiếm cũng được thu thập ghi trong sách, mỗi khi đến đâu mà gặp những người đau ốm đúng với bài thuốc đã biết, cụ Quản tận tụy hái thuốc cứu người chẳng cần trả thù lao. Ngày đó nghề hái thuốc nam là gian nan lắm, nếu người mắc bệnh mà không quen biết thầy thuốc, họ sẽ từ chối khéo cho đỡ mệt, vì đi hái thuốc trong rừng vất vả, cũng chẳng có sự bồi dưỡng như bây giờ, người bệnh nào được thầy thuốc chữa trị khỏi bệnh chỉ cần đem một con gà, ống gạo, thẻ hương, chai rượu, nắm muối trắng và một vuông vải đỏ đến “tạ cây thuốc” là xong, không như nghề thuốc nam bây giờ, cắt thuốc đến đâu sẽ được nhận tiền bồi dưỡng ngay tới đó. Khi cụ Quản qua đời, các cây thuốc này lại được người con là Nguyễn Văn Thinh tiếp quản, với mục đích là để chữa trị bệnh cho người thân trong gia đình, ai đó biết cụ cắt thuốc phải đến “nịnh khéo” thì được cụ hái thuốc giúp. Cũng chính từ việc cụ Thinh ngại đi rừng hái thuốc, ông Cư là con trai lớn nên được giao các nhiệm vụ thay bố vào rừng mà hái thuốc cứu người, nên ông được thừa hưởng nghề hái thuốc từ năm 10 tuổi và tập pha chế theo sự hướng dẫn của người cha, lớn lên lại được tin dùng, thế là ông Cư theo hẳn nghề lang bốc thuốc chữa bệnh cứu người từ bao giờ không rõ nữa, ông đi rừng hái thuốc nhiều đến nỗi, mỗi khu rừng, mỗi cây thuốc mọc nhiều ở chỗ nào luôn nằm sẵn trong trí nhớ. Trong những năm tháng thời bao cấp rất khó khăn thiếu thốn, bệnh tật nhiều, vợ chồng ông ngày thì đi làm hợp tác xã, tắt nắng mới về, nhưng ai đó đến kêu đau bệnh, ông lại tranh thủ vào rừng hái thuốc cứu người, đã có lúc đông bệnh nhân, vợ chồng ông miệt mài thái, băm và chế thuốc từ 7 giờ tối đến 12 giờ đêm vẫn chưa xong, có lần bốc thuốc, dăm thuốc cứa vào các đầu ngón tay chảy cả máu, nghĩ mà cực quá, nhiều khi ông muốn bỏ quách cái nghề này, nhưng nghĩ đến công lao của tiên tổ nên cố mà theo.

Ông làm thuốc nam nổi tiếng nhất Bắc Kạn sao vẫn ở nhà gỗ tềnh toàng thế? tôi hỏi, ông mỉm cười đáp; “khoảng mười năm về đây gia đình tôi đã khấm khá lắm rồi, ngoài chiếc nhà sàn chắc chắn này, tôi mới xây thêm được dãy nhà cấp bốn kia để làm các phòng tắm thuốc phục hồi sức khỏe, chứ ngày trước nghèo lắm, bốc thuốc cho khoảng hai nghìn bệnh nhân mỗi năm, nhưng cơm chẳng đủ no, có bệnh nhân “nan y” tôi phải lấy thuốc cho họ nửa năm mới khỏi hẳn, họ chỉ tạ lễ mình con gà, chai rượu, ống gạo nếp thôi, vì trước đây không ai bán thuốc nam như bây giờ nên không có tiền”. Nói xong, ông dẫn chúng tôi đi xem các thợ pha chế thuốc đang miệt mài thái, cắt, tiếng băm thuốc rộn rã gầm nhà sàn, các loại thuốc được phơi theo từng nong, liếp trên sàn nhà để tránh gà, lợn phá, khi nào khô thì đóng thành từng bao dứa bỏ lên gác nhà sàn. Trong mười năm qua, nhà ông luôn có 15 lao động là con cháu trong gia đình chia làm hai nhóm, một nhóm 4 người hàng ngày nắm cơm đi rừng lấy thuốc về, nhóm thứ hai là băm, thái lát và phơi khô, công việc chế vị cho từng bài thuốc cuối cùng là vợ chồng ông làm, con cháu ông làm việc vất vả suốt ngày cũng chỉ được lĩnh hơn một triệu đồng một tháng, vì họ biết ông bán thuốc rẻ bèo, tính tình thỏai mái hiếu khách đôi khi còn biếu nữa thì lấy đâu ra nhiều tiền, nên không ai đòi hỏi gì cao hơn, mà cứ lặng lẽ theo ông để học nghề làm phúc. Đối với vợ chồng ông cũng chẳng có thời giờ nghỉ ngơi, vì mỗi ngày có từ 5 đến 7 người đến cắt thuốc, họ toàn cắt những đơn thuốc nan y, có người uống thuốc đến vài tháng mới khỏi, thậm trí có người uống hơn một năm mới tiêu bệnh, ông giải thích cũng thật đơn giản, bây giờ thuốc tây nhiều và sẵn, bị bệnh gì cũng đến chữa bằng thuốc tây trước, khi không khỏi mới chịu về với thuốc nam, thuốc nam vốn dĩ là loại kháng sinh nhẹ, nên để trị khỏi ngay là rất khó, nên ông lại phải chăm sóc sức khỏe cho bệnh nhân bằng các thang thuốc bồi bổ sức khỏe, sau đó mới cắt thuốc chữa trị bệnh. Ông cũng cho biết, trước đây thuốc nhà ông trị bệnh rất nhanh khỏi là khi mắc bệnh họ chỉ tìm đến thuốc nam, cơ thể họ chưa bị kháng sinh liều cao chi phối, bệnh nhẹ chỉ cắt vài thang là khỏi. Khoảng mười năm trở lại đây, kinh tế thị trường rộng mở đến các bản làng vùng cao, nghề hái thuốc nam cũng kiếm được tiền, nghề thuốc nam gia truyền như ông Cư có thu nhập tốt hơn các gia đình đi rẫy và trồng lúa trong thôn bản.

Mưu sinh với nghề làm phúc tuy có nhọc nhằn nhưng cũng thu nhập ổn định hơn trồng lúa, thế là ông chuyển qui hoạch một khu đất đồi rộng 14,7 ha từ trồng rừng nguyên liệu sang bảo tồn các loại cây thuốc, suốt mấy năm qua, ông tự vào rừng đưa những cây thuốc quí về trồng trong vườn rừng gia đình để sau này truyền nghề cho con cháu cũng dễ dàng hơn./.

Các từ khóa theo tin:

(Theo TTXVN)

In trang | Gửi góp ý


Các tin/bài đọc nhiều nhất
· Chủ tịch nước dự lễ kỷ niệm 210 năm khởi lập Thành Đông - 60 năm giải phóng thành phố Hải Dương
· Tạm đình chỉ công tác 3 cảnh sát giao thông Hà Nội liên quan đến nghi vấn hành hung phóng viên
· Đoàn công tác của Tiểu ban Văn kiện Đại hội XII của Đảng làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ninh
· Tổng thống Hàn Quốc kêu gọi đối thoại và hợp tác tại Đông Bắc Á
· Chính phủ chỉ đạo thực hiện các giải pháp xử lý nợ xấu gắn với tái cơ cấu các tổ chức tín dụng
· Đang cháy lớn tại xưởng gỗ gần Ga Giáp Bát (Hà Nội)
· Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XIII: Nợ công vẫn trong giới hạn cho phép
· Thông cáo số 9 Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XIII
· Vỡ đập phụ đập thủy lợi, huyện Đầm Hà di dời khẩn cấp hơn trăm hộ dân
Bản quyền thuộc Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam
Toà soạn: 381 Đội Cấn, Ba Đình, Hà Nội; Điện thoại: 08048161; Fax : 08044175; E-mail : dangcongsan@cpv.org.vn
Giấy phép số 1554/GP-BTTTT ngày 26/9/2011 của Bộ Thông tin và Truyền thông về cung cấp thông tin lên mạng Internet