Tỷ lệ chênh lệch giới tính tại Việt Nam đang tăng cao (Ảnh: Internet)

(ĐCSVN) Ngày 16-10 , Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp với Quĩ dân số Liên Hiệp Quốc (UNFPA) tổ chức hội thảo “Cập nhật, chia sẻ thông tin về Dân số, Sức khoẻ sinh sản và Giới” phục vụ công tác tuyên truyền vận động về Dân số - Kế hoạch hoá gia đình (DS – KHHGĐ).

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Vũ Ngọc Hoàng, Uỷ viên Trung ương Đảng – Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương cho biết những năm qua, các hoạt động truyền thông DS-KHHGĐ được duy trì và đẩy mạnh, thu hút đông đảo các lực lượng trong toàn xã hội tham gia.

Các cơ quan thông tin đại chúng đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền; tổ chức nghiên cứu, xây dựng các chương trình đào tạo, các nội dung tài liệu tập huấn, các sản phẩm truyền thông mẫu chuyển về cơ sở... Nội dung thông điệp đã từng bước được chú ý thiết kế, xây dựng cho phù hợp nhóm đối tượng, vùng miền, khu vực. Bám sát nội dung truyền thông, các sản phẩm truyền thông, panô, khẩu hiệu, sách, tạp chí, tranh ảnh... đã được thiết kế, sản xuất và cung cấp cho đối tượng với số lượng lớn, nội dung, hình thức, chất lượng ngày càng được nâng cao

Ban Tuyên giáo Trung ương với chức năng là cơ quan tham mưu cao nhất của Đảng về công tác tuyên giáo, trong đó có lĩnh vực DS-KHHGĐ đã không ngừng chỉ đạo các cơ quan thông tấn, báo chí, trong đó có các tạp chí của Ban xuất bản các ấn phẩm về công tác DS-KHHGĐ cho đội ngũ cán bộ làm công tác tuyên giáo, cho đội ngũ báo cáo viên và cộng tác viên các cấp, trong đó có sự hỗ trợ của UNFPA.

Theo ông Bruce Cambell, Trưởng đại diện UNFPA tại Việt Nam, hiện nay Việt Nam đang xây dựng chiến lược DS và SKSS giai đoạn 2011-2020 trong đó đề cập đến các vấn đề nổi bật chính của cả hai lĩnh vực DS và SKSS, thể hiện sự cam kết của Việt Nam cho vấn đề DS và SKSS. Trong lĩnh vực SKSS và KHHGĐ, Việt Nam đã có nhiều tiến bộ trong việc mở rộng các dịch vụ chăm sóc SKSS, lồng ghép KHHGĐ vào chăm sóc trước và sau sinh cũng như phòng chống HIV. “Tuy nhiên, vẫn có sự thiếu hụt lớn trong việc tiếp cận đến các dịch vụ xã hội, bao gồm dịch vụ chăm sóc SKSS giữa các nhóm có thu nhập khác nhau” - ông Bruce Cambell nói.

Tại hội thảo, đại diện Bộ Y tế, chuyên gia UNFPA cũng đã báo cáo những vấn đề về DS, SKSS và giới như: Cơ cấu dân số vàng và già hoá dân số ở Việt Nam; những kinh nghiệm của các nước Đông Nam Á về chính sách dân số; vấn đề SKSS ở Việt Nam; vấn đề mất cân bằng giới tính khi sinh...

Đề cập tới vấn đề “cơ cấu DS vàng” và già hoá DS ở Việt Nam, TS. Giang Thanh Long – ĐH Kinh tế Quốc dân nhấn mạnh: “Việt Nam sẽ trải nghiệm cơ cấu DS vàng trong giai đoạn 2010-2040. Cơ hội dân số, trong đó cơ cấu DS vàng là cơ hội tốt nhất, cần được đặt vào vị trí trung tâm của mọi chiến lược kinh tế - xã hội. Đồng thời Việt Nam cũng sẽ bước vào giai đoạn già hoá dân số với những thách thức về an sinh xã hội ”.

Cũng theo ông, thời kỳ DS vàng không tự nhiên và tất yếu đem lại các tác động tích cực với tăng trưởng kinh tế và phát triển con người. Theo kinh nghiệm của các nước đã tận dụng tốt thời kỳ DS vàng thì trong thập kỷ tới Việt Nam cần thúc đẩy các dịch vụ CSSKSS; tạo cơ hội việc làm, đặc biệt cho thanh niên, ở tất cả các ngành, khu vực và vùng kinh tế, đặc biệt là ở vùng nông thôn. Bên cạnh đó, cần thúc đẩy các chương trình trợ giúp xã hội nhằm giảm tình trạng nghèo của các bộ phận kinh tế dễ bị tổn thông, trong đó có người già. “Lợi hay gánh nặng từ biến đổi cơ cấu dân số phụ thuộc vào cá nhân, nhà hoạch định chính sách và toàn bộ xã hội nhận thức thế nào về tác động của biến đổi dân số để từ đó có thể khai thác các tác động tích cực cho tăng trưởng và phát triển kinh tế”.

Tình hình chăm sóc SKSS ở Việt Nam được TS. Lưu Thị Hồng, Phó Vụ trưởng Vụ Sức khoẻ Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế) trình bày tại hội thảo. Bà Hồng cho biết, tỷ số chết mẹ và chết trẻ em giữa Việt Nam và một số nước trong khu vực là thấp tuy nhiên có sự chênh lệch giữa các vùng, giữa gia đình giàu và gia đình nghèo; nông thôn và thành thị. Theo bà Hồng, hiện nay nhận thức về nội dung và ý nghĩa của SKSS chưa đầy đủ, cộng đồng, chính quyền và các đoàn thể một số địa phương chưa đúng mức; hệ thống cung cấp dịch vụ SKSS ở vùng sâu vùng xa còn nhiều hạn chế... Đáng lưu ý, ngân sách cho chăm sóc SKSS thấp, chủ yếu cho các hoạt động KHHGĐ và phòng chống suy sinh dưỡng ở trẻ em. Cụ thể ngân sách cho Chương trình Mục tiêu quốc gia năm 2008 là 15 triệu (triển khai tại 20 tỉnh); năm 2009 tăng lên 18 triệu nhưng triển khai tại 26 tỉnh do đó cong việc triển khai rất hạn chế.

Một vấn đề được quan tâm khác là sự gia tăng nhanh chóng bất thường của tỷ số giới tính khi sinh. Trong vòng ba năm gần đây, tỷ số giới tính khi sinh đã tăng lên từ 110 trẻ em trai trên 100 trẻ em gái lên tới 112 trẻ em trai trên 100 trẻ em gái năm 2008. Nếu xu hướng này tiếp tục với tốc độ gia tăng như vậy, tỷ lệ giới tính khi sinh có thể vượt ngưỡng 115 trẻ em trai trên 100 trẻ em gái trong vòng ba năm tới.

Những thông tin và kinh nghiệm được cung cấp, chia sẻ tại Hội thảo rất có giá trị cho những người tham gia biên soạn tài liệu tuyên truyền, báo cáo viên về công tác tuyên truyền, giáo dục về DS, SKSS; góp phần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, giáo dục DS và chăm sóc SKSS trong thời gian tới và những năm tiếp theo./.