Hôm nay, ngày 2 tháng 9 năm 2014  
Tư liệu về Đảng Hội nghị Trung ương
In trang
Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX, từ ngày 18-2 đến ngày 2-3-2002
08:43 | 13/12/2006

Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương khoá IX được triệu tập tại thủ đô Hà Nội từ ngày 18-2 đến 2-3-2002. Hội nghị đã bàn và ra Nghị quyết Về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể; Nghị quyết Về tiếp tục đổi mới cơ chế, chính sách, khuyến khích và tạo điều kiện phát triển kinh tế tư nhân; Nghị quyết Về đẩy nhanh công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn thời kỳ 2001 - 2010; Nghị quyết Về đổi mới và nâng cao hệ thống chính trị ở cơ sở xã, phường, thị trấn; Nghị quyết Về nhiệm vụ chủ yếu của công tác tư tưởng, lý luận trong tình hình mới. Đồng thời, Hội nghị thảo luận, đóng góp ý kiến và thông qua báo cáo kiểm điểm sự lãnh đạo, chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng kể từ sau Đại hội IX đến thời điểm bấy giờ.

Về vấn đề kinh tế tập thể, Hội nghị đã đưa ra Nghị quyết Về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể. Hội nghị khẳng định: "kinh tế tập thể mà nòng cốt là hợp tác xã kiểu mới dưới nhiều hình thức, trình độ khác nhau trong các ngành, lĩnh vực, nhất là trong nông nghiệp, nông thôn đã đáp ứng một phần nhu cầu của người lao động, hộ sản xuất kinh doanh, đóng góp quan trọng vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước"1. Tuy nhiên, kinh tế tập thể hiện nay còn nhiều mặt yếu kém, năng lực nội tại hạn chế, số hợp tác xã làm ăn có hiệu quả ít, lợi ích đem lại cho thành viên chưa nhiều, kinh tế tập thể chiếm tỷ trọng thấp trong tổng sản phẩm xã hội, chưa đủ sức đảm nhiệm tốt vai trò cùng với kinh tế nhà nước ngày càng trở thành nền tảng vững chắc của nền kinh tế nhiều thành phần định hướng xã hội chủ nghĩa.

Trên cơ sở đánh giá thực trạng của kinh tế tập thể, Hội nghị đã chỉ rõ nguyên nhân dẫn đến hạn chế, bất cập của kinh tế tập thể nhất là những thiếu sót, khuyết điểm của cấp uỷ Đảng và chính quyền từ Trung ương đến địa phương là: nhận thức về vị trí, vai trò, tính tất yếu khách quan của việc phát triển kinh tế tập thể chưa thống nhất.... Trên tinh thần Nghị quyết Đại hội IX của Đảng xác định kinh tế tập thể phát triển với nhiều hình thức hợp tác đa dạng, trong đó hợp tác xã là nòng cốt, kinh tế nhà nước cùng với kinh tế tập thể ngày càng trở thành nền tảng vững chắc của nền kinh tế quốc dân, Hội nghị xác định mục tiêu đến năm 2010 là: "đưa kinh tế tập thể thoát khỏi những yếu kém hiện nay, phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng cao hơn, tiến tới có tỷ trọng ngày càng lớn hơn trong GDP của nền kinh tế "1.

Để thực hiện tốt mục tiêu trên, Hội nghị đề ra nhiệm vụ cụ thể: thống nhất nhận thức chung của toàn Đảng, toàn dân về sự cần thiết trong phát triển kinh tế tập thể; xác lập môi trường thể chế và tâm lý xã hội thuận lợi cho kinh tế tập thể phát triển; sửa đổi, bổ sung các cơ chế, chính sách; nâng cao vai trò quản lý của nhà nước; tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, phát huy vai trò của Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân đối với phát triển kinh tế tập thể.

Về kinh tế tư nhân, sau khi thảo luận và đóng góp các ý kiến, Hội nghị đã ra Nghị quyết Về tiếp tục đổi mới cơ chế, chính sách, khuyến khích và tạo điều kiện phát triển kinh tế tư nhân.

Hội nghị khẳng định: Trong những năm đổi mới, kinh tế tư nhân gồm kinh tế cá thể, tiểu chủ và kinh tế tư bản tư nhân, hoạt động dưới hình thức hộ kinh doanh cá thể và các loại hình doanh nghiệp của tư nhân đã phát triển rộng khắp trong cả nước, đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế, huy động các nguồn lực xã hội vào sản xuất kinh doanh, tạo thêm nhiều việc làm, cải thiện đời sống nhân dân, đóng góp ngày càng tăng vào ngân sách nhà nước, góp phần giữ vững ổn định chính trị - xã hội.

Tuy vậy, kinh tế tư nhân vẫn còn nhiều yếu kém, phần lớn có quy mô nhỏ, ít vốn, công nghệ lạc hậu, trình độ quản lý và tay nghề thấp, hiệu quả và sức cạnh tranh yếu, nhiều đơn vị kinh tế tư nhân không thực hiện đúng những quy định của pháp luật về lao động, về chế độ và điều kiện làm việc đối với người lao động...

Trên cơ sở tinh thần Nghị quyết Đại hội IX, để khuyến khích kinh tế tư nhân phát triển, không ngừng nâng cao hiệu quả, sức cạnh tranh, Hội nghị đã đề ra một số nhiệm vụ:

Một là: Thống nhất những quan điểm chỉ đạo phát triển kinh tế tư nhân là vấn đề chiến lược lâu dài trong phát triển nền kinh tế nhiều thành phần định hướng xã hội chủ nghĩa. Do vậy, nhà nước cần bảo đảm quyền tự do kinh doanh theo pháp luật, bảo hộ quyền sở hữu tài sản hợp pháp của công dân, khuyến khích hỗ trợ tạo điều kiện thuận lợi định hướng, quản lý sự phát triển của kinh tế tư nhân theo pháp luật, bình đẳng giữa các thành phần kinh tế. Bảo vệ lợi ích hợp pháp chính đáng của cả người lao động và người sử dụng lao động. Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, phát huy vai trò của tổ chức chính trị - xã hội và các hiệp hội doanh nghiệp đối với kinh tế tư nhân.

Hai là: Tạo môi trường thuận lợi về thể chế và tâm lý xã hội cho sự phát triển của kinh tế tư nhân, đặc biệt là sửa đổi, bổ sung luật doanh nghiệp và một số quy định chưa thống nhất giữa các văn bản pháp luật đã ban hành về vấn đề liên quan đến kinh tế tư nhân.

Ba là: Sửa đổi, bổ sung một số cơ chế, chính sách bảo đảm sự bình đẳng giữa các thành phần kinh tế về cơ hội và khả năng lựa chọn các điều kiện để phát triển.

Bốn là: Tiếp tục hoàn thiện và tăng cường quản lý nhà nước.

Năm là: Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể nhân dân và các hiệp hội doanh nghiệp đối với việc phát triển kinh tế tư nhân.

Về tình hình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn trong những năm đổi mới, Hội nghị đã đánh giá những thành tựu, hạn chế, khuyết điểm; phân tích những nguyên nhân của tình trạng và đưa ra Nghị quyết Về đẩy nhanh công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn thời kỳ 2001-2010. Công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. "Xây dựng một nền nông nghiệp sản xuất hàng hoá lớn, hiệu quả và bền vững, có năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh cao trên cơ sở ứng dụng các thành tựu khoa học, công nghệ tiên tiến, đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu; xây dựng nông thôn ngày càng giàu đẹp, dân chủ, công bằng, văn minh, có cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sản xuất phù hợp, kết cấu hạ tầng kinh tế – xã hội phát triển ngày càng hiện đại"1 là mục tiêu tổng quát và lâu dài của công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn.

Để thực hiện tốt mục tiêu tổng quát, Hội nghị đưa ra chủ trương: phát triển lực lượng sản xuất, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn; xây dựng quan hệ sản xuất phù hợp; phát triển kết cấu hạ tầng và đô thị hoá nông thôn; xây dựng đời sống văn hoá - xã hội và phát triển nguồn nhân lực. Đồng thời đưa ra hệ thống các giải pháp trong đó coi trọng việc đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng và chuyển giao khoa học, công nghệ tiên tiến là khâu đột phá quan trọng nhất để thúc đẩy phát triển nông nghiệp và kinh tế nông thôn.

Về đổi mới và nâng cao chất lượng hệ thống chính trị ở cơ sở, Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương khoá IX đã bàn và ra Nghị quyết Về đổi mới và nâng cao chất lượng hệ thống chính trị ở cơ sở xã, phường, thị trấn.

Hội nghị cũng đề ra những nội dung và giải pháp về đổi mới và nâng cao chất lượng của hệ thống chính trị ở cơ sở, đổi mới nội dung và phương thức lãnh đạo của tổ chức đảng ở cơ sở; đổi mới và nâng cao hiệu lực của chính quyền cơ sở; đổi mới công tác Mặt trận và các đoàn thể nhân dân; xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở; đổi mới sự chỉ đạo của cấp trên đối với cơ sở.

Đánh giá vai trò cũng như những đóng góp tích cực của hệ thống chính trị ở cơ sở trong những năm đổi mới, Hội nghị thẳng thắn thừa nhận hệ thống này cũng bộc lộ những yếu kém, bất cập trong công tác lãnh đạo quản lý, tổ chức thực hiện và vận động quần chúng. Vì vậy, từ 2002- 2005, cần tập trung giải quyết ba vấn đề cơ bản: Xác định rõ chức năng, nhiệm vụ của từng tổ chức trong hệ thống chính trị và xây dựng mối quan hệ đoàn kết, phối hợp giữa các tổ chức dưới sự lãnh đạo của đảng bộ, chi bộ cơ sở; thực hành dân chủ thực sự trong nội bộ các tổ chức của hệ thống chính trị ở cơ sở theo nguyên tắc tập trung dân chủ, phát huy quyền làm chủ của nhân dân; xây dựng đội ngũ cán bộ ở cơ sở thực sự trong sạch, vững mạnh.

Trên cơ sở những giải pháp vừa cơ bản, vừa thiết thực giải quyết những vấn đề bức xúc mang tính đột phá về chính sách, Hội nghị khẳng định sự đổi mới phương thức chỉ đạo của Đảng là hướng mạnh về cơ sở; bám sát và làm việc trực tiếp với cơ sở, với nhân dân; kiên quyết khắc phục quan liêu, xa dân.

Về công tác tư tưởng, lý luận, Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương khoá IX đã ra Nghị quyết Về nhiệm vụ chủ yếu của công tác tư tưởng, lý luận trong tình hình mới. Trên cơ sở phân tích tình hình tư tưởng trong Đảng, Hội nghị khẳng định những đóng góp quan trọng của công tác tư tưởng, lý luận trong những năm đổi mới, nhất là tạo ra sự thống nhất trong Đảng về chính trị và tư tưởng, sự đồng thuận trong xã hội về đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nuớc. Bên cạnh đó, công tác tư tưởng, lý luận còn nhiều yếu kém, bất cập mà một trong những nguyên nhân là do Đảng chưa đặt đúng mức việc chỉ đạo đổi mới nội dung, phương pháp công tác tư tưởng, lý luận trong giai đoạn mới.

Phương hướng chung cho công tác tư tưởng, lý luận trong tình hình mới là: "Kiên định mục tiêu, lý tưởng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, sự lãnh đạo và các nguyên tắc hoạt động của Đảng; quán triệt đường lối đổi mới, phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn Đảng, toàn dân, từ Trung ương đến cơ sở. Đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương pháp công tác tư tưởng; đẩy mạnh tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận, góp phần làm rõ hơn nữa con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta, đồng thời triển khai liên tục và sâu rộng công tác tuyên truyền, giáo dục nhằm phát huy chủ nghĩa yêu nước, phẩm chất đạo đức cách mạng, năng lực sáng tạo, ý chí tự lực tự cường đi đôi với đề cao tinh thần quốc tế chân chính; khơi dậy và nâng cao ý chí cách mạng tiến công, tinh thần đại đoàn kết dân tộc, quyết tâm nắm bắt thời cơ, vượt qua thách thức, cổ vũ phong trào thi đua yêu nước, động viên khí thế và tinh thần chủ động sáng tạo trong lao động, học tập và công tác, thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh"1.

Hội nghị vạch ra những nhiệm vụ chủ yếu:

- Đẩy mạnh tổng kết thực tiễn và nghiên cứu lý luận, tiếp tục làm sáng tỏ hơn lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta.

- Nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục lý luận chính trị, tạo sự thống nhất cao hơn nữa trong Đảng, sự đồng thuận trong nhân dân.

- Công tác tư tưởng, lý luận phải góp phần giải quyết những vấn đề kinh tế - xã hội bức xúc, chống chủ nghĩa cá nhân, tư tưởng cơ hội, thực dụng, chặn đà suy thoái về đạo đức, lối sống.

- Chủ động tiến công, triển khai có hiệu quả cuộc đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, lý luận, làm thất bại chiến lược "diễn biến hòa bình", âm mưu bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch.

- Thực hiện nghiêm túc những chỉ thị, quy định của Đảng về bảo vệ Đảng; xử lý kịp thời theo pháp luật và kỷ luật đảng mọi hoạt động tán phát tài liệu xấu, thông tin bịa đặt, các thư nặc danh, mạo danh có nội dung xấu.

- Nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác tuyên truyền cổ động, báo chí - xuất bản, văn hóa - văn nghệ, thông tin đối ngoại.

Hội nghị nêu bật những giải pháp lớn, tạo bước chuyển biến mới trong công tác tư tưởng, lý luận của Đảng:

Một là, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, vai trò quản lý của Nhà nước.

Hai là, mở rộng dân chủ, phát huy tự do tư tưởng, khai thác mọi tiềm năng sáng tạo trong nghiên cứu khoa học, nghiên cứu lý luận, đồng thời giữ nghiêm kỷ cương trong việc phổ biến kết quả nghiên cứu.

Ba là, nêu cao vai trò gương mẫu của cán bộ, đảng viên.

Bốn là, tích cực đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ tư tưởng, lý luận.

Năm là, kiện toàn tổ chức, bộ máy, tăng cường đầu tư cho công tác tư tưởng, lý luận.

Sáu là, phát huy sức mạnh tổng hợp để đẩy mạnh công tác tư tưởng.

Bảy là, đổi mới nội dung, phương pháp công tác tư tưởng, lý luận.

Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương khoá IX giải quyết năm vấn đề lớn, hệ trọng đã được Đại hội IX xác định. Đó là nhiệm vụ vừa cơ bản, vừa cấp bách, có ý nghĩa quan trọng trong việc cụ thể hoá Nghị quyết Đại hội IX để đưa vào thực tiễn cuộc sống.

Các từ khóa theo tin:

Bản quyền thuộc Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam
Toà soạn: 381 Đội Cấn, Ba Đình, Hà Nội; Điện thoại: 08048161; Fax : 08044175; E-mail : dangcongsan@cpv.org.vn
Giấy phép số 157/GP-BVHTT ngày 01/12/2005 của Bộ Văn hoá - Thông tin về cung cấp thông tin lên mạng Internet