Trang chủ   |   Giới thiệu   |   Sơ đồ báo   |   English   |   Français  | 
Hôm nay, ngày 16 tháng 4 năm 2014
Tìm kiếm     

Ðiện thoại
  +084 8048916
+084 8048161
+084 8048160
Fax:08044175
e-Mail:
  kythuat@cpv.org.vn
dangcongsan@cpv.org.vn
Về đánh gía nhiệm vụ khoa học và công nghệ ở Việt Nam
14:55 | 24/01/2007
(ĐCSVN)- Cuối năm 2006 vừa qua, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia xuất bản cuốn sách “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về đánh giá nhiệm vụ khoa học và công nghệ ở Việt Nam” của các tác giả TSKH. Phan Xuân Dũng (Chủ biên) và TS. Hồ Thị Mỹ Duệ.
Đánh giá nhiệm vụ khoa học và công nghệ (KH&CN) nhằm các mục đích chính là tìm cách thực hiện nhiệm vụ KH&CN được tốt hơn; phục vụ có hiệu quả hơn cho quá trình định hướng chính sách, điều phối và tăng tính minh bạch trong việc sử dụng ngân sách; để làm cơ sở tôn vinh những công trình và tổ chức KH&CN tiêu biểu, xuất sắc có nhiều đóng góp cho đất nước, cho bản thân KH&CN. Để đạt được mục đích trên thì đánh giá nhiệm vụ KH&CN phải được thực hiện theo nguyên tắc: độc lập, khách quan, trung thực khoa học, có mục đích, có hệ thống không được né tránh.
Đánh giá nhiệm vụ KH&CN là một chức năng nhiệm vụ cơ bản của công tác tổ chức nghiên cứu khoa học và triển khai công nghệ ở mọi cấp quản lý. Thông qua đánh giá có thể nhận biết được giá trị khoa học đích thực, ý nghĩa ứng dụng của kết quả nghiên cứu KH&CN đối với sự tăng trưởng kinh tế và phát triển đất nước.
Nhà xuất bản Chính trị quốc gia xuất bản cuốn sách Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về đánh giá nhiệm vụ khoa học và công nghệ ở Việt Nam của các tác giả TSKH. Phan Xuân Dũng (chủ biên) và TS Hồ Thị Mỹ Duệ nhằm cung cấp thêm tài liệu phục vụ cho việc nghiên cứu, học tập về lĩnh vực còn khá mới mẻ này.
Cuốn sách gồm 4 chương:
Chương I : Một số vấn đề cơ bản về đánh giá nhiệm vụ KH&CN
Trên thế giới, trong những năm gần đây, đánh giá KH&CN ở nhiều nước đã trở thành hoạt động thường xuyên và là nhu cầu không thể thiếu trong quản lý cũng như trong hoạch định chính sách KH&CN. Những đánh giá có tính hệ thống là vô giá đối với những nỗ lực hiện tại và tương lai đáp ứng các yêu cầu của xã hội, tăng cường tính khoa học cho quá trình đưa ra quyết sách, tăng cường năng lực giám sát, kiểm tra, điều chỉnh trong công tác quản lý vĩ mô, thúc đẩy đổi mới chế độ quản lý, thực hiện tiết kiệm chống lãng phí trong các cơ quan quản lý tài chính KH&CN.
Phân loại hoạt động đánh giá nhiệm vụ KH&CN theo quy phạm, theo thời gian, đánh giá giữa kỳ, sau kỳ, đánh giá đuổi theo, đánh giá theo đề tài, chương trình, dự án, theo phương thức, phương pháp hội đồng, tư vấn chuyên gia, lựa chọn, điều tra bằng phiếu, tổng hợp đa chỉ tiêu,…
Nhu cầu, định hướng, đặc điểm và nguyên tắc đánh giá nhiệm vụ KH&CN
để khoa học hoá các quyết sách của nhà nước, doanh nghiệp hoặc các tổ chức khác trong xã hội đối với hoạt động KH&CN.
Quy phạm hoá đánh giá KH&CN đòi hỏi hoạt động đáng giá phải được tiến hành theo đúng trình tự nhất định. Đó là nêu nhu cầu, chuẩn bị, thiết kế hoạt động, thu thập thông tin, phân tích tổng hợp và cuối cùng là báo cáo đánh giá.
Tiêu chí chung để đánh giá các loại đề tài là ý nghĩa khoa học, tính cấp thiết phải nghiên cứu, ý nghĩa thực tiễn căn cứ theo các tiêu chuẩn về chính sách, về mục tiêu, về kết quả, hiệu qủa,về ảnh hưởng và cuối cùng là về sự sáng tạo đổi mới trên cơ sở quy phạm đánh giá nhiệm vụ KH&CN.

Chương II: Một số hoạt động đánh giá nhiệm vụ khoa học và công nghệ của một số nước và khu vực trên thế giới
Hoạt động đánh giá KH&CN tại Mỹ bắt đầu từ giữa những năm 1960 đã giúp cho Quốc hội Mỹ thông qua các cơ quan hỗ trợ quyết sách là Cục Dự toán (CBO), Cục Kiểm toán (GAO), Văn phòng đánh giá công nghệ (OTA).
Các cơ quan hỗ trợ quyết sách nói trên được thành lập thông qua tranh luận tại Quốc hội Mỹ về tác dụng, chức năng, quyền lực và trách nhiệm của các cơ quan đó và được xác định bằng văn bản pháp luật.
Hoạt động đánh giá KH&CN của Pháp cũng bắt đầu từ những năm 1960. Năm 1985, Chính phủ Pháp quy định: Trước khi được sự đảm bảo của hệ thống đánh giá thì bất kỳ một chương trình nào của quốc gia về KH&CN đều không được phép đưa vào thực hiện. Hệ thống cơ quan đánh giá đó là: Cục Đánh giá tuyển chọn KH&CN của Quốc hội, Hội đồng Đánh giá nghiên cứu quốc gia (CNER), Hội đồng Đánh giá Nhà nước.
Ở CHLB Đức, đánh giá nhiệm vụ KH&CN được xem là công cụ quan trọng giúp cơ quan quản lý nhà nước về KH&CN xem xét hiệu quả đầu tư thực hiện các nhiệm vụ KH&CN. Ở cấp Liên bang, Chính phủ (Bộ KH&CN) uỷ thác cho Hội đồng khoa học đánh giá chính sách KH&CN có quy mô lớn (các chương trình, dự án lớn). Tổ chức tài trợ cho giáo dục (Hiệp hội nghiên cứu ý chí Đức và các Hiệp hội khác) đánh giá các dự án được nhận tài trợ của các tổ chức và cơ quan nghiên cứu. Các trường đại học tự đánh giá các chương trình và dự án nghiên cứu của mình.
Ở CHLB Nga, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 182 ngày 1-4-1991 về tiến hành đánh giá nhà nước trong lĩnh vực khoa học và thành lập Trung tâm Đánh giá, Nghiên cứu khoa học và Tư vấn quốc gia (RINKCE) trực thuộc Uỷ ban Khoa học và Giáo dục đại học quốc gia. Hiện nay, RINKCE đã trở thành cơ quan đánh giá độc lập có uy tín tại Liên bang Nga, tham gia nhiều hoạt động đánh giá trong lĩnh vực KH&CN và nhiều lĩnh vực khác. Trong đó, có cả việc đánh giá chương trình tranh cử của một số đảng phái chính trị khi ra tranh cử Tổng thống Nga.
Trung Quốc bắt đầu tiến hành hoạt động đánh giá KH&CN từ năm 1994 và rất chú ý học tập kinh nghiệm của các nước về lĩnh vực này qua việc cử đoàn đi tham khảo, nghiên cứu ở Mỹ, Nhật, Pháp, Canađa, Thuỵ Điển, Hà Lan, Đức, Hàn Quốc, Ôxtrâylia, Niu Dilân, Nga. Với phương châm từ không đến có, từ nhỏ đến lớn, đầu tháng 12-2000, Bộ KH&CN đã công bố “Biện pháp quản lý tạm thời đánh giá KH&CN” đánh dấu một bước chuyển mình của hoạt động đánh giá KH&CN ở Trung Quốc từ giai đoạn tìm tòi nghiên cứu sang giai đoạn quy phạm hoá, thể chế hoá.
Ở Hàn Quốc, năm 1982 xây dựng chương trình KH&CN đầu tiên. Năm 1999, thành lập Hội đồng quốc gia về KH&CN; năm 2001, ban hành Luật khung về KH&CN. Tiếp theo, xây dựng kế hoạch 5 năm về KH&CN (2003-2007).Trong vòng 15 năm (1990-2005), ngân sách quốc gia của Hàn Quốc dành cho R&D đã tăng lên gấp hơn 10 lần (năm 1990- 650 triệu USD, năm 2005- 7,7 tỷ USD chiếm 5% ngân sách hàng năm chi cho KH&CN). Việc đánh giá KH&CN ở Hàn Quốc được quy định trong các văn bản pháp luật là chặt chẽ, rõ ràng. Việc tổ chức đánh giá được thực hiện bởi cơ quan độc lập với cơ quan quản lý nhà nước về KH&CN.
Chương III : Thực trạng công tác đánh giá nhiệm vụ KH&CN ở Việt Nam

Phương thức tổ chức thực hiện các nhiệm vụ KH&CN theo mô hình chương trình/đề tài đã được chính thức áp dụng tại Việt Nam từ những năm 1960. Căn cứ các văn bản pháp quy về thực hiện nhiệm vụ KH&CN từ những năm 1980, có thể chia thành 4 giai đoạn sau; giai đoạn 1981 – 1990; Giai đoạn 1991 – 1995; Giai đoạn 1996 – 2000; Giai đoạn 2001 – 2005. Trong giai đoạn này, Việt Nam vừa ban hành các văn bản mới, vừa ban hành nhiều văn bản chỉnh, sửa.
Ở nước ta, việc đánh giá, lựa chọn nhiệm vụ KH&CN chưa được quan tâm đúng mức. Nhiệm vụ KH&CN chủ yếu được hình thành do cơ quan quản lý đề xuất căn cứ trên kế hoạch dài hạn, trung hạn và ngắn hạn theo chức năng nhiệm vụ của tổ chức KH&CN hoặc do các nhà khoa học đề xuất, cơ quan quản lý thông qua.
Tuyển chọn tổ chức, cá nhân thực hiện nhiệm vụ KH&CN theo các tiêu chí: nghiên cứu triển khai, chuẩn bị sản xuất, các đặc trưng của sản phẩm mới, về tiêu dùng, về tâm lý xã hội, về kinh tế tài chính. Hội đồng tuyển chọn tiến hành đánh giá bằng phương pháp chấm điểm theo 3 nhóm: Giá trị khoa học và giá trị thực tiễn; Năng lực của tổ chức, cá nhân chủ trì đề tài; Tính hợp lý của kinh phí đề nghị.
Đánh giá giữa kỳ nhằm mục tiêu xem xét sự thích hợp của đánh giá đầu vào với thực tiễn, thực lực của tổ chức hay cá nhân thực hiện, mức độ hoàn thành kế hoạch dự kiến để hối thúc thực hiện và giải quyết những phát sinh trong quá trình triển khai đề tài.
Hội đồng đánh giá nghiệm thu có trách nhiệm đánh giá các kết quả của công trình và kiến nghị việc sử dụng vào thực tiễn. Tuy vậy, việc đánh giá nghiệm thu còn tuỳ tiện, theo cảm tính, nể nang nhau, chưa tuân thủ quy định về phương pháp, tiêu chí, đặc biệt là thiếu những khẳng định về hiệu quả sử dụng.
Qua thời gian thực hiện, công tác đánh giá nhiệm vụ KH&CN ở Việt Nam đã được quan tâm hơn và ngày càng có nhiều nội dung đổi mới. Phương thức đánh giá để xác định nhiệm vụ, tuyển chọn tổ chức và cá nhân thực hiện có nhiều điểm mới. Đã xuất hiện một số nhân tố mới, tập hợp được một lực lưọng khá đông đảo đội ngũ chuyên gia tham gia hoạt động đánh giá. Tuy nhiên vẫn còn một số mặt tồn tại trong quan niệm về xác định bản chất, khái niệm về đánh giá KH&CN, về xác định thực hiện nhiệm vụ, về chất lượng của thành viên Hội đồng, về công tác tổ chức thực hiện chưa chuyên nghiệp và tiêu chí đánh giá chưa thực sự phù hợp.
Chương IV: Kiến nghị chủ trương và giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động đánh giá nhiệm vụ KH&CN
Để nâng cao hiệu quả hoạt động đánh giá nhiệm vụ KH&CN cần tăng cường chỉ đạo vĩ mô và coi công tác đánh giá là cần thiết, là nội dung không thể thiếu để nâng cao hiệu qủa quản lý, thực hiện đánh giá KH&CN phải dựa trên tinh thần đổi mới, tích cực học tập kinh nghiệm nước ngoài, hội nhập và hợp tác quốc tế đối với đánh giá KH&CN.
Các tác giả đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đánh giá nhiệm vụ KH&CN, trong đó trước hết là cần xác định rõ ràng, mạch lạc, khoa học các mục tiêu, mục đích, đối tượng và những vấn đề chủ yếu cần quan tâm; đề ra các quy đinh để đánh giá; kiên trì thực hiện nguyên tắc “công bằng, trung thực, công khai”, xây dựng cơ chế đánh giá phù hợp tiêu chuẩn quốc tế, quy phạm hoá hành vi đánh giá, tổ chức đánh giá; coi trọng chất lượng, khắc phục sự nôn nóng vì lợi ích trước mắt, loại bỏ bệnh thành tích và khuyếch trương, đánh giá phải thiết thực; nâng cao tính khoa học của các giai đoạn đánh giá; đưa yếu tố đạo đức và văn hoá vào đổi mới công tác đánh giá nhiệm vụ KH&CM, phản đối mọi hành vi học thuật không đứng dắn.
Kết luận và kiến nghị
Trong thời gian tới, để tiếp tục nâng cao vai trò, vị trí, chất lượng và hiệu quả hoạt động đánh giá nhiệm vụ KH&CN, nhằm phục vụ cho sự nghiệp phát triển kinh tế – xã hội của đất nước, các tác giả kiến nghị tập trung vào một số điểm sau đây: Hoàn thiện cơ quan đánh giá chuyên trách; Thiết lập chế độ đánh giá thích hợp và hiện đại; Coi trọng xây dựng năng lực và chất lượng của hoạt động; Xây dựng mô hình và phương pháp; Ban hành Quy chế thống nhất; Xây dựng đội ngũ chuyên gia đánh gía, thẩm định viên; Thông qua hoạt động đánh giáđể phát hiện, bồi dưỡng, trọng dụng nhân tài.
Những vấn đề được nội dung cuốn sách đề cập đến cũng đang là những vấn đề thời sự được bàn luận trên các diễn đàn và công luận. Cuốn sách là tài liệu tham khảo hữu ích đối với các độc giả quan tâm đến lĩnh vực đánh giá nhiệm vụ KH&CN, các nhà khoa học, quản lý, các nhà điều hành tổ chức, hoạch định chính sách và đầu tư cho nghiên cứu khoa học.

Đỗ Xuân

Các từ khóa theo tin:

In trang | Gửi góp ý


Các tin trước
Tuyển tập 10 năm chính luận của nhà báo Hà Đăng “Cái mới trong đổi mới” (15/05/2007)
Thêm một cuốn sách quý về Tổng Bí thư thời kỳ đầu đổi mới –“ Nguyễn Văn Linh  - Tiểu sử” (29/03/2007)
Đỗ Mười - Những bài nói và viết chọn lọc (22/02/2007)
Đổi mới công tác kiểm tra, kỷ luật nhằm nâng cao sức chiến đấu của Đảng trong giai đoạn cách mạng mới (25/01/2007)
 Trang 1 / 1 Trang đầu | Trước | Sau | Trang cuối
Các tin tiếp
Lịch sử Chính phủ Việt Nam (tập 1, 1945 – 1955) (17/11/2006)
Lịch sử Chính phủ Việt Nam (tập 1, 1945 – 1955) (14/11/2006)
Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong thời kỳ đổi mới (31/10/2006)
 Trang 1 / 1 Trang đầu | Trước | Sau | Trang cuối
Các tin/bài đọc nhiều nhất
· Đồng chí Võ Văn Thưởng được điều động làm Phó Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh
· Hòa Bình bầu Chủ tịch HĐND và Chủ tịch UBND tỉnh
· Ra mắt lực lượng Kiểm ngư Việt Nam
· Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp Tổng Bí thư Đảng Tiến bộ và Chủ nghĩa Xã hội Ma-rốc (PPS)
· Hà Nội: Chọn “cột cờ” trong số những “cột cờ”
· Hà Nội: Chính thức hợp long cầu Nhật Tân
· Ủy ban Thường vụ Quốc hội thảo luận về dự án Luật Công an nhân dân (sửa đổi)
· Bộ GD&ĐT hướng dẫn chi tiết ôn thi tốt nghiệp môn Ngữ văn
· Vietnam Airlines tiếp tục bán vé giá rẻ trên đường bay nội địa
Bản quyền thuộc Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam
Toà soạn: 381 Đội Cấn, Ba Đình, Hà Nội; Điện thoại: 08048161; Fax : 08044175; E-mail : dangcongsan@cpv.org.vn
Giấy phép số 1554/GP-BTTTT ngày 26/9/2011 của Bộ Thông tin và Truyền thông về cung cấp thông tin lên mạng Internet