Trang chủ   |   Giới thiệu   |   Sơ đồ báo   |   English   |   Français  | 
Hôm nay, ngày 29 tháng 7 năm 2014
Tìm kiếm     

Ðiện thoại
  +084 8048916
+084 8048161
+084 8048160
Fax:08044175
e-Mail:
  kythuat@cpv.org.vn
dangcongsan@cpv.org.vn
Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về cải cách hành chính nhà nước
16:30 | 13/06/2007
Untitled 1

PGS.TS Vũ Văn Phúc

Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương

(ĐCSVN) - Một bài học lớn, quan trọng từ thực tiễn hơn 20 năm đổi mới là "Đổi mới phải vì lợi ích của nhân dân, dựa vào nhân dân, phát huy vai trò chủ động, sáng tạo của nhân dân, xuất phát từ thực tiễn, nhạy bén với cái mới. Cách mạng là sự nghiệp của nhân dân, vì nhân dân và do nhân dân. Những ý kiến, nguyện vọng và sáng kiến của nhân dân có vai trò quan trọng trong việc hình thành đường lối đổi mới của Đảng.

Dựa vào nhân dân, xuất phát từ thực tiễn và thường xuyên tổng kết thực tiễn, phát hiện nhân tố mới, từng bước tìm ra quy luật phát triển, đó là chìa khoá của thành công"1. Để tiếp tục đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển thì một trong những vấn đề cần đặc biệt quan tâm là xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân,  do nhân dân, vì nhân dân và coi đó là yêu cầu bức thiết của xã hội; Nhà nước phải thể chế hóa và tổ chức thực hiện có hiệu quả quyền công dân, quyền con người.

Xây dựng cơ chế vận hành của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, bảo đảm nguyên tắc tất cả quyền lực nhà nước đều thuộc về nhân dân. Muốn vậy phải đẩy mạnh cải cách hành chính, đổi mới tổ chức hoạt động của Chính phủ. Xây dựng một hệ thống hành pháp và quản lý hành chính nhà nước thông suốt từ Trung ương xuống cơ sở, có đủ quyền lực, năng lực, hiệu lực.

Không thể đổi mới, cải cách kinh tế có hiệu quả, nếu không đẩy mạnh cải cách hành chính nhà nước. Nền kinh tế thị trường định hướng XHCN chỉ có thể phát triển mạnh mẽ nếu có thể chế kinh tế, cơ chế quản lý kinh tế, cơ chế quản lý hành chính nhà nước thích hợp. Đổi mới kinh tế thực sự có hiệu quả, thành công, nếu có Nhà nước pháp quyền XHCN mạnh, nền hành chính trong sạch, thành thạo quản lý và điều hành. Chính vì vậy, từ năm 1991 đến nay, cải cách hành chính đã được xem là một trong những nhiệm vụ then chốt của tiến trình đổi mới và phát triển đất nước, được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với cải cách kinh tế và tiến hành đồng thời với cải cách kinh tế. Với bản chất là Nhà nước của dân, do dân, vì dân, Nhà nước ta đã đặt mục tiêu tổng thể cải cách hành chính nhằm xây dựng một nền hành chính trong sạch, có đủ năng lực, sử dụng đúng quyền lực và từng bước hiện đại hóa để quản lý có hiệu lực và hiệu quả công việc của Nhà nước, thúc đẩy xã hội phát triển lành mạnh, định hướng, phục vụ đắc lực đời sống nhân dân, xây dựng nếp sống và làm việc theo pháp luật trong xã hội.

Cải cách hành chính đã trở thành một quyết tâm chính trị của Đảng và Nhà nước ta. Cùng với đổi mới, cải cách kinh tế phải thực hiện đồng bộ cải cách hành chính nhà nước. Cải cách hành nhà nước tập trung vào 3 vấn đề chủ yếu sau đây.

Thứ nhất: Cải cách thể chế của nền hành chính nhằm đơn giản hóa các thủ tục hành chính.

Thứ hai: Cải cách cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý hành chính nhà nước từ Trung ương đến cơ sở nhằm đảm bảo bộ máy tinh gọn, song hiệu lực, hiệu quả, giải quyết tốt mối quan hệ giữa yêu cầu tập trung, thống nhất thông suốt của nền hành chính với phân cấp phân quyền cho địa phương, cơ sở để phát huy tính chủ động, sáng tạo của từng cấp, từng tổ chức.

Thứ ba: Cải cách trong lĩnh vực công chức - công vụ, thực hiện chế độ công chức và một thống công vụ có hiệu quả, phục vụ nhân dân tốt hơn.

Cải cách  hành chính góp phần tạo khuôn khổ chính sách, thiết lập cơ cấu hành chính hợp lý, tạo nguồn nhân lực cho phát triển kinh tế - xã hội, nghĩa là tạo ra một nền hành chính thích hợp, hiệu quả; xây dựng nền công vụ hiệu lực, tiết kiệm với năng lực, trình độ của cán bộ, công chức ngày càng được nâng cao trong điều kiện phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập kinh tế quốc tế.

Những quan điểm chỉ đạo của Đảng về cải cách hành chính ở Việt Nam có thể tóm lược như sau:

- Một nền hành chính của "Nhà nước của dân, do dân, vì dân", tất cả quyền lực thuộc về nhân dân; nền hành chính phục vụ nhân dân.

- Một nền hành chính của Nhà nước pháp quyền XHCN gắn với đạo đức, quản lý theo pháp luật và bằng pháp luật.

- Một nền hành chính thực thì quyền hành pháp trong tổng thể quyền lực thống nhất không phân chia, có phân công, phối hợp giữa các cơ quan thực thi 3 quyền: lập pháp, hành pháp, tư pháp.

- Một nền hành chính dựa trên nguyên tắc tập trung dân chủ, được vận dụng theo những phương thức khác nhau như: tập quyền, phân quyền, tản quyền, uy quyền...

- Một nền hành chính đặt trong tổng thể hệ thống chính trị, trong đó nhân dân làm chủ chủ yếu bằng Nhà nước, Nhà nước là cơ quan công quyền quản lý xã hội bằng pháp luật, Đảng Cộng sản Việt Nam là  Đảng cầm quyền, là lực lượng chính trị lãnh đạo Nhà nước và toàn xã hội.

Cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước cần quan triệt những quan điểm sau đây của Đảng:

1. Xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân, lấy liên minh giai cấp công nhân và giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức làm nền tảng do Đảng Cộng sản lãnh đạo. Thực hiện đầy đủ quyền dân chủ của nhân dân, giữ nghiêm kỷ cương xã hội, chuyên chính với mọi hành động xâm phạm lợi ích của Tổ quốc và của nhân dân.

Quan điểm trên của Đảng bảo đảm giữ vững được bản chất của nhà nước trong quá trình cải cách. Không vì cải cách đổi mới mà làm biến dạng bản chất của nhà nước ta. Đây chính là vấn đề cốt tử chi phối toàn bộ các hoạt động thực tiễn cải cách. Nó đòi hỏi trong cải cách bộ máy hành chính dù ở cấp nào cũng trước hết phải quán triệt tư tưởng của giai cấp công nhân, từ việc cải cách thể chế, hoạt động của bộ máy đến tổ chức sắp xếp lại bộ máy, vị trí con người trong bộ máy ấy. Đồng thời khi cải cách bộ máy hành chính bộ máy lớn nhất trong bộ máy nhà nước phải thể hiện được tính dân tộc, tính nhân dân. Đó là khi một bộ máy hành chính thực sự của dân và vì dân, phục vụ tốt nhất cho lợi ích cả cộng đồng các dân tộc Việt Nam. Điều có ý nghĩa quan trọng khi vận dụng quan điểm này trong cải cách bộ máy hành chính nhà nước là không được đối lập giữ vững bản chất giai cấp công nhân với việc từng bước hoàn thiện và mở rộng dân chủ XHCN, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, phải đảm bảo dân chủ đi đôi với kỷ cương, kỷ luật. Đổi mới sắp xếp lại bộ máy hành chính do vậy phải theo tinh thần dân chủ, phù hợp với ý nguyện của dân, song phải cảnh giác trước âm mưu lợi dụng dân chủ, cải cách để phá hoạt chế độ nhà nước, xâm hại lợi ích của nhà nước, của nhân dân.

2. Quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công và phối hợp giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, và tư pháp.

Quan điểm trên vừa có ý nghĩa chỉ đạo quá trình cải cách, xây dựng bộ máy nhà nước, nền hành chính nhà nước chung trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước ta. Trước hết quan điểm này chỉ rõ việc tổ chức hoạt động của nhà nước ta không theo nguyên tắc phân quyền, khẳng định quyền lực nhà nước là thống nhất thuộc về nhân dân. Vì thế, việc vận dụng nguyên tắc này trong cải cách bộ máy hành chính phải gắn kết chặt chẽ với đổi mới tổ chức, hoạt động của Quốc hội, HĐND các cấp, với cải cách tư pháp, thực hiện cải cách đồng bộ, trên cơ sở nhận thức "mọi quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân". Các cơ quan nhà nước không tự quyền, chỉ được nhân dân ủy nhiệm cho thẩm quyền theo quy định của pháp luật. Từ đây, và từ mục tiêu, chức năng của nền hành chính để xác định rõ ràng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của từng cấp hành chính, vừa không chồng chéo nhau, và không chồng chéo với nhiệm vụ, quyền hạn của cả các cơ quan dân cử, cơ quan tư pháp, tạo ra cơ chế hữu hiệu trong phối hợp, giám sát giữa các cơ quan trong việc thực hiện quyền lực nhà nước.

3. Quán triệt nguyên tắc tập trung dân chủ trong tổ chức và hoạt động của Nhà nước.

Đây là nguyên tắc cơ bản trong tổ chức và họat động của hệ thống chính trị nói chung và bộ máy nhà nước XHCN nói riêng, là nguyên tắc hiến định. Điều 6 Hiến pháp năm 1992 đã xác định: "Quốc hội, Hội đồng nhân dân và  các cơ quan khác của nhà nước đều tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ".

Việc thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong cải cách bộ máy hành chính nhà nước sẽ bảo đảm sự thống nhất, phát huy đồng bộ và kết hợp chặt chẽ sức mạnh của cơ quan hành chính ở Trung ương và cơ quan hành chính địa phương, của cả hệ thống bộ máy hành chính và từng tổ chức cấu thành nó. Ngược lại, nếu xa rời nguyên tắc tập trung dân chủ, bộ máy hành chính, và cả thực tiễn cải cách sẽ rơi vào tình trạng hoặc là vô chính phủ hoặc là độc đoán, chuyên quyền, cục bộ địa phương, hậu quả tất yếu là bộ máy hành chính hoạt động rệu rã, hiệu lực và hiệu quả bị triệt tiêu, kỷ luật công vụ bị vi phạm. Để quán triệt và thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong cải cách bộ máy hành chính nhà nước vấn đề cơ bản hiện nay là phải lập lại trật tự, kỷ cương, xác định trách nhiệm rõ ràng giữa các cấp hành chính, thực hiện phân cấp hợp lý giữa Trung ương và địa phương, tăng cường phân cấp cho chính quyền địa phương, phát huy tính tự quản, tự chủ, trách nhiệm giữa cá nhân phụ trách với tập thể lãnh đạo. Vấn đề luật hóa những yêu cầu của nguyên tắc tập trung dân chủ cũng hết sức cấp thiết. Pháp luật phải quy định cụ thể, chi tiết quyền của cán bộ, công chức nhà nước ở mọi cấp, mọi ngành, mọi cơ quan nhà nước; công chức chỉ có thể làm những gì mà pháp luật cho phép, xử phạt nghiêm minh công chức vi phạm. Đây là điều kiện để loại trừ tình trạng lạm quyền, tiến tới xóa bỏ tình trạng "xin - cho" trong cơ chế vận hành của bộ máy hành chính.

4. Tăng cường pháp chế XHCN, xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam, quản lý xã hội bằng pháp luật, đồng thời coi trọng giáo dục, nâng cao đạo đức xã hội chủ nghĩa.

Quan điểm trên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng chi phối suốt quá trình cải cách và xây dựng nhà nước. Bởi vì, chỉ có tăng cường pháp chế, xây dựng Nhà nước pháp quyền, quản lý nhà nước bằng pháp luật mới bảo đảm cho Nhà nước giữ được bản chất giai cấp công nhân, quyền lực nhà nước mới thống nhất, nguyên tắc tập trung dân chủ mới thực hiện nghiêm chỉnh.

Việc vận dụng quan điểm trên trong chỉ đạo cải cách bộ máy hành chính nhà nước cũng phải làm sao cho bộ máy đó thể hiện được đầy đủ tính pháp quyền. Điều này đòi hỏi: toàn bộ hoạt động của cải cách đều phải tiến hành trên cơ sở pháp luật, gắn chặt chẽ với việc sắp xếp, đổi mới, điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ của bộ máy, bố trí cán bộ với việc xây dựng thể chế, quy chế, chế độ làm việc, chống mọi hoạt động cải cách tính tùy tiện, cá nhân vô tổ chức, phi pháp; thực hiện giáo dục, đào tạo bồi dưỡng công chức cả về phẩm chất chính trị, năng lực chuyên môn, kiến thức quản lý và pháp luật và đặc biệt là đạo đức người công chức trong nền hành chính của dân, do dân và vì dân, công chức phải là công bộc của dân, liên hệ chặt chẽ và phục vụ hết lóng nhân dân, chống mọi biểu hiện của quyền, sách nhiễu, coi thường nhân dân.

5. Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và cải cách bộ máy nhà nước.

Đảng lãnh đạo Nhà nước, lãnh đạo tòan bộ công cuộc xây dựng và hòan thiện nhà nước là nguyên tắc hàng đầu trong chế độ XHCN ở Việt Nam. Việc đảm bảo nguyên tăc này là điều kiện tiên quyết trong cải cách, đổi mới, chống nguy cơ chệch hướng, giữ vững bản chất giai cấp công nhân của nhà nước. Nhưng Đảng lãnh đạo không thể theo phương thức cũ, không thể bao biện làm thay những chức năng nhà nước, không tôn trọng địa vị độc lập của nhà nước. Vì thế, để đảm bảo thực hiện nguyên tắc tăng cường lãnh đạo của Đảng trong quá trình cải cách bộ máy nhà nước vấn đề đặt ra là Đảng phải thực sự đổi mới phương thức lãnh đạo đối với nhà nước, thực hiện triệt để cuộc vận động xây dựng và chỉnh đốn Đảng, loại bỏ những Đảng viên thoái hóa, biến chất trong bộ máy nhà nước, dân chủ hóa toàn bộ hoạt động lãnh đạo của Đảng, chỉ đạo sát sao chính quyền các cấp thực hiện cải cách bằng chủ trương, bằng công tác cán bộ, bằng sự kiểm tra các tổ chức Đảng trong cơ quan nhà nước, kiểm tra các công chức là đảng viên của Đảng trong thực hiện Nghị quyết của Đảng và pháp luật của nhà nước./.

 


1 Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2006, tr.71.

Các từ khóa theo tin:

In trang | Gửi góp ý


Các tin trước
Tiếp tục nâng cao chất lượng CCHC: Cán bộ vẫn là khâu quan trọng (06/02/2009)
Vĩnh Phúc: Một số giải pháp đẩy mạnh cải cách hành chính (16/12/2008)
Những chuyển biến trong năm cải cách hành chính và giải phóng mặt bằng ở Hải Phòng (28/11/2008)
Thực hiện “Một cửa” tại Cục thuế tỉnh Vĩnh Phúc (26/11/2008)
Giải quyết thủ tục hành chính: Chưa hết tình trạng tùy tiện, “tự biên tự diễn” (19/11/2008)
Bắc Ninh: Cải cách thủ tục hành chính trong thu hút đầu tư (17/10/2008)
Cải cách thủ tục để thúc đẩy đầu tư ra nước ngoài (16/09/2008)
Nên có luật về quản lý vốn nhà nước (09/09/2008)
Từ 1/9/2008 bãi bỏ các loại giấy phép con: Tạo môi trường thông thoáng cho doanh nghiệp (04/09/2008)
Phần mềm hỗ trợ xử lý nghiệp vụ: Có mà chưa biết dùng! (22/08/2008)
 Trang 1 / 9 Trang đầu | Trước | Sau | Trang cuối
Các tin tiếp
Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức ở thành phố Hà Nội - thực trạng và giải pháp (13/06/2007)
Cần chế định về công vụ và trách nhiệm công vụ (12/06/2007)
Mối quan hệ giữa cải cách hành chính với cải cách pháp luật và cải cách tư pháp (12/06/2007)
Cải cách hành chính phục vụ việc hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN (11/06/2007)
Cải cách hành chính hướng tới xây dựng một nền hành chính hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước và phù hợp với xu hướng khoa học công nghệ tiên tiến (11/06/2007)
 Trang 1 / 1 Trang đầu | Trước | Sau | Trang cuối
Các tin/bài đọc nhiều nhất
· Xác minh thông tin "Trứng gà bóp không vỡ, đốt cháy khét xuất hiện ở Hà Nội"
· Mãi xứng đáng là chỗ dựa tin cậy của giai cấp công nhân và người lao động
· Nhiều tỉnh, thành phố có mưa dông, Nam biển Đông đề phòng lốc xoáy và gió giật mạnh
· Xung đột ở Gaza: Đẫm máu dân thường
· Giá xăng giảm tối thiểu 325 đồng/lít từ 14 giờ ngày 28/7
· Chương trình "Màu hoa đỏ" trao quà tại huyện Xín Mần, Hà Giang
· Bộ Tư pháp “tuýt còi” văn bản cấp giấy phép xây dựng trên địa bàn Hà Nội
· Đề nghị Bộ Tài chính xử lý 2 Thông tư có nội dung chưa bảo đảm tính hợp pháp
· Phòng chống tiêu chảy cấp trong cộng đồng
Bản quyền thuộc Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam
Toà soạn: 381 Đội Cấn, Ba Đình, Hà Nội; Điện thoại: 08048161; Fax : 08044175; E-mail : dangcongsan@cpv.org.vn
Giấy phép số 1554/GP-BTTTT ngày 26/9/2011 của Bộ Thông tin và Truyền thông về cung cấp thông tin lên mạng Internet