Trang chủ   |   Giới thiệu   |   Sơ đồ báo   |   English   |   Français  | 
Hôm nay, ngày 24 tháng 11 năm 2014
Tìm kiếm     

Ðiện thoại
  +084 8048916
+084 8048161
+084 8048160
Fax:08044175
e-Mail:
  dangcongsan@cpv.org.vn
bandoc.dcsvn@gmail.com
Xây dựng quan hệ sản xuất tiến bộ, phù hợp
19:34 | 02/04/2011

(ĐCSVN) - Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI Đảng Cộng sản Việt Nam xác định đặc trưng kinh tế của xã hội xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam là: có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất tiến bộ, phù hợp. Trong đặc trưng này, việc xây dựng các quan hệ sản xuất tiến bộ, phù hợp có tầm quan trọng và ý nghĩa to lớn.

 

                Đại hội XI Đảng Cộng sản Việt Nam (ảnh: TTXVN)

 Các quan hệ sản xuất chính là cơ sở hạ tầng, trên đó từng chế độ xã hội thiết lập một kiến trúc thượng tầng tương ứng. Thể chế chính trị, trước hết là nhà nước, có đứng vững được hay không, suy cho cùng, là do các quan hệ sản xuất quyết định. Bởi vậy, nhà nước nào cũng phải chăm lo xây dựng, củng cố cơ sở kinh tế của mình. Các cuộc cách mạng, tuy khẳng định chiến thắng ban đầu bằng việc giành lấy chính quyền, nhưng chỉ có thể đi đến thắng lợi cuối cùng sau khi thiết lập xong các quan hệ sản xuất tiến bộ hơn các quan hệ sản xuất mà mình đấu tranh, xóa bỏ. Quan hệ sản xuất bao gồm; quan hệ sở hữu, quan hệ tổ chức, quản lý sản xuất và quan hệ phân phối sản phẩm, trong đó quan hệ sở hữu chiếm vị trí hàng đầu, chi phối các quan hệ khác. Để thể hiện tầm quan trọng của quan hệ sản xuất nói chung và quan hệ sở hữu nói riêng, C.Mác và Ph. Ăngghen đã khẳng định trong Tuyên ngôn Đảng Cộng sản: “Trên ý nghĩa nhất định, giai cấp vô sản có thể tóm tắt mục tiêu đấu tranh của mình là: xóa bỏ tư hữu”.

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng giải phóng dân tộc, xây dựng chủ nghĩa xã hội và đổi mới hiện nay, Đảng ta luôn luôn coi trọng mục tiêu, nhiệm vụ xây dựng các quan hệ sản xuất của chế độ xã hội xã hội chủ nghĩa. Có thời kỳ, Đảng ta tập trung nhấn mạnh thiết lập, củng cố chế độ công hữu; thời kỳ khác, Đảng ta chủ trương xây dựng các quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa. Đến Đại hội X (2006), Đảng ta cụ thể hóa một trong những đặc trưng, phương hướng của chủ nghĩa xã hội ở nước ta là xây dựng các quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của các lực lượng sản xuất. Đại hội XI của Đảng đã bổ sung, phát triển đầy đủ hơn luận điểm rất quan trọng này là: xây dựng các quan hệ sản xuất tiến bộ, phù hợp.

Trước hết, đây là các quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất ở nước ta hiện nay. Trước kia, chúng ta đã phạm sai lầm chủ quan, duy ý chí, xây dựng các quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa vượt trước quá xa trình độ phát triển của lực lượng sản xuất còn lạc hậu, thấp kém. Kế thừa thành tựu của công cuộc đổi mới từ năm 1986 đến nay, Đại hội XI đề cập đến các quan hệ sản xuất một cách đúng đắn và đồng bộ trên cả 3 bình diện:

Về mặt sở hữu, Đảng ta xác định trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta có cả công hữu, tư hữu và sở hữu tập thể với nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế. Kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo. Kinh tế tập thể không ngừng được củng cố và phát triển. Kinh tế nhà nước cùng với kinh tế tập thể ngày càng trở thành nền tảng vững chắc của nền kinh tế quốc dân. Kinh tế tư nhân là một trong những động lực của nền kinh tế. Kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được khuyến khích phát triển. Các thành phần kinh tế đều là bộ phận hợp thành quan trọng của nền kinh tế, bình đẳng trước pháp luật, cùng phát triển lâu dài, hợp tác và cạnh tranh lành mạnh.

Về mặt tổ chức và quản lý sản xuất, Đảng ta nhất quán xác định phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Đây là nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản; vừa tuân theo những quy luật của kinh tế thị trường, vừa dựa trên cơ sở và được dẫn dắt, chi phối bởi các nguyên tắc và bản chất của chủ nghĩa xã hội. Cơ chế thị trường được vận dụng đầy đủ, linh hoạt để phát huy mạnh mẽ và có hiệu quả mọi nguồn lực nhằm phát triển nhanh và bền vững nền kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân, thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Về mặt phân phối, Đảng ta nêu rõ cần phân phối công bằng cả các yếu tố sản xuất, các cơ hội, điều kiện phát triển và sản phẩm làm ra. Trong phân phối sản phẩm, chủ yếu căn cứ vào kết quả lao động, hiệu quả kinh tế, đồng thời theo mức đóng góp vốn cùng các nguồn lực khác; phân phối thông qua hệ thống phúc lợi và an sinh xã hội. Phát triển kinh tế đi đôi với phát triển văn hoá, xã hội, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội ngay trong từng bước đi, từng chính sách phát triển kinh tế - xã hội.

Các quan hệ sản xuất ở nước ta cần phù hợp với mục tiêu, nhiệm vụ của sự nghiệp cách mạng; phù hợp với mục tiêu, bản chất của chủ nghĩa xã hội. Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, từ năm 1930 đến nay nhân dân ta quyết tâm làm sự nghiệp cách mạng vì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Mục tiêu, bản chất của chủ nghĩa xã hội là giải phóng giai cấp, giải phóng lao động và giải phóng con người. Vì những mục tiêu cao cả đó, nhân dân Việt Nam đã không quản hy sinh; nhân dân tiến bộ toàn thế giới cũng sẵn sàng hiến dâng cả máu đào, cùng nhau tạo nên sức mạnh chiến thắng các thế lực thực dân, tư bản, đế quốc hàng đầu, giành lại độc lập cho dân tộc, tự do, hạnh phúc cho nhân dân. Bởi vậy, mọi chủ trương, chính sách phát triển kinh tế - xã hội hiện nay và trong tương lai, nhất thiết phải phù hợp với các mục tiêu, bản chất nêu trên. Có như thế, mới tiếp tục tạo động lực thúc đẩy đất nước tiến lên Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Các quan hệ sản xuất ở nước ta hiện nay cần phù hợp với đặc điểm cụ thể của xã hội Việt Nam; phù hợp với đặc điểm và xu thế của thế giới đương đại. Xã hội ta là một xã hội phương Đông với nhiều bản sắc phân biệt so với xã hội phương Tây. Chính vì vậy, C.Mác và Ph. Ăngghen đã nhiều lần lưu ý về sự tồn tại của một phương thức sản xuất châu Á, bên cạnh 5 phương thức sản xuất phổ biến do các ông khái quát chủ yếu từ tổng kết lịch sử châu Âu. Về mặt sở hữu ruộng đất, rõ ràng châu Á khác nhiều so với châu Âu. Hầu hết ruộng đất ở các xã hội châu Á là công điền; ruộng đất tư chiếm số lượng không đáng kể; không có tích tụ, tập trung ruộng đất với quy mô lớn; không có địa chủ, chúa đất đầy quyền lực… như ở châu Âu. Đặc trưng công hữu này đặt dấu ấn sâu đậm, có sức mạnh vượt thời gian, đến đời sống kinh tế, văn hóa, tinh thần Việt Nam. Mặt khác, cũng cần nắm bắt đầy đủ những đặc điểm và xu thế lớn của kinh tế thế giới đương đại. Nổi lên trên hết là xu thế toàn cầu hóa ngày càng nhất thể hóa chuỗi sản xuất – kinh doanh toàn cầu; xu thế tự do hóa với những dạng thức đa dạng đang làm mất đi ý nghĩa của ranh giới giữa các cấu trúc kinh tế địa phương; xu thế phát triển bền vững nền kinh tế với mức tăng trưởng hợp lý và đảm bảo hài hòa giữa các yếu tố kinh tế, xã hội, văn hóa, môi trường…

Quan hệ sản xuất tiến bộ là các quan hệ sản xuất khắc phục được những tính chất lạc hậu, tiêu cực của các quan hệ sản xuất trước kia đã từng tồn tại ở đất nước; phòng tránh, khắc phục được tính chất lạc hậu, tiêu cực của một số quan hệ sản xuất đang tồn tại trên thế giới; chứa đựng ngày càng nhiều giá trị nhân văn, dân chủ, công bằng. Đó là các quan hệ sản xuất đi trước một bước, định hướng phát triển cho các lực lượng sản xuất hiện đại và chủ động đảm bảo cơ sở vật chất - kinh tế cho chế độ xã hội của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân.

Tuy nhất quán với chính sách kinh tế nhiều thành phần, nhưng không thể chấp nhận tư hữu tư bản chủ nghĩa đối với các tư liệu sản xuất trở thành chế độ sở hữu ở nước ta. Mặt khác, hiện nay chúng ta chấp nhận bóc lột lao động, nhưng không thể cho phép bất cứ thế lực nào thống trị, nô dịch người lao động và nhân dân lao động nói chung. Chúng ta chấp nhận chênh lệch thu nhập, phân hóa xã hội, nhưng không thể tạo điều kiện cho sự chênh lệch và phân hóa ấy diễn ra ngày càng nghiêm trọng. Thông qua nhiều biện pháp khác nhau, nhà nước và toàn xã hội phải thu hẹp các khoảng cách nêu trên. Trên cả 3 bình diện sở hữu, tổ chức – quản lý sản xuất và phân phối, không thể để các quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa chiếm vai trò, vị trí chủ đạo trong cơ sở hạ tầng ở nước ta. Chính từ các nước tư bản phát triển và từ các nước tư bản ngoại vi đã dấy lên nhiều tiếng nói thức tỉnh rằng chủ nghĩa tư bản là “một thế giới không thể chấp nhận được (René Dumond), nó “chứa đựng nhiều vết loét không thể cứu chữa” (Henry Kissingger), nó sẽ rơi vào “cuộc khủng hoảng toàn cầu (George Soros), vì vậy loài người phải vận động đến “làn sóng văn minh thứ ba (Alvin Toffer), đến một “xã hội hậu tư bản (Peter Drucket), v.v...

Xây dựng các quan hệ sản xuất tiến bộ, phù hợp là quá trình đòi hỏi nhận thức kịp thời, đầy đủ và tôn trọng các quy luật khách quan. Đồng thời, nó đặt ra yêu cầu rất cao về tính chủ động, tự giác của nhân tố chủ quan, được thể hiện trước hết ở năng lực, bản lĩnh của Đảng cầm quyền; ở hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước; ở sự đồng thuận và hành động tích cực của nhân dân… Trong quá trình này, phải phòng tránh cả căn bệnh chủ quan, duy ý chí và căn bệnh kỹ trị, duy kinh tế cũng như mọi biểu hiện khác của chủ nghĩa duy vật tầm thường. Trên một ý nghĩa rất lớn, kết quả của quá trình này quyết định thành bại của công cuộc đổi mới, xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Các từ khóa theo tin:

PGS. TS Nguyễn Viết Thảo

In trang | Gửi góp ý


Các tin trước
"Số"! (24/11/2014)
Quan hệ Việt Nam – Liên bang Nga: Trân trọng lịch sử, hướng tới tương lai (23/11/2014)
Du nhập văn hóa cần phải được sàng lọc kỹ (22/11/2014)
Tạo động lực cho quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt - Nga tiếp tục phát triển (*) (21/11/2014)
"Hành động phía Đông" của Ấn Độ (21/11/2014)
Cảm ơn thầy! (19/11/2014)
Nâng cao hiệu quả đầu tư công ở Việt Nam (19/11/2014)
“Hai lúa” và Đại tướng quân (18/11/2014)
Loạn “tiến sỹ giấy”! (17/11/2014)
Quốc hội đã tiến thêm một bước về tính công khai, dân chủ (16/11/2014)
 Trang 1 / 129 Trang đầu | Trước | Sau | Trang cuối
Các tin tiếp
Bất cập về giá bán điện - “nút thắt”quá trình cổ phần hóa ngành điện (01/04/2011)
Chính sách thực dụng của Mỹ ở Trung Đông, Bắc Phi (30/03/2011)
Quốc hội đã có nhiều đổi mới mạnh mẽ, nâng cao hiệu quả hoạt động, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước (*) (29/03/2011)
Game Online và cuộc chiến văn hóa (29/03/2011)
Tuyên bố chung về phát triển hợp tác và đối tác toàn diện Việt Nam - U-crai-na (27/03/2011)
Đảng, Nhà nước và nhân dân ta luôn gửi trọn niềm tin yêu vào thế hệ trẻ (*) (25/03/2011)
Tạo chuyển biến cơ bản, vững chắc trong công tác tổ chức xây dựng Ðảng (24/03/2011)
Chìa khoá của thành công (23/03/2011)
Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng khai mạc kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XII (21/03/2011)
Liên quân tấn công Libi: Một tiền lệ nguy hiểm đối với thế giới hiện đại (20/03/2011)
 Trang 1 / 140 Trang đầu | Trước | Sau | Trang cuối
Các tin/bài đọc nhiều nhất
· Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng bắt đầu thăm chính thức Liên bang Nga
· Việt Nam đoạt giải "Quốc gia thu hút đầu tư sản xuất nhất châu Á"
· Những sự kiện quốc tế đáng chú ý trong tuần
· Mỹ sẽ vũ trang cho các bộ tộc người Sunni ở Iraq nhằm chống lại IS
· Giải chạy “Khởi nguồn yêu thương” hưởng ứng Ngày quốc tế xóa bỏ bạo lực đối với phụ nữ
· Đại tướng Trần Đại Quang làm việc tại tỉnh Yên Bái
· Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2015 từ 9,5-10%
· Thủ tướng Chính phủ Vương quốc Thái Lan sẽ thăm chính thức Việt Nam
· Kỷ niệm 74 năm Ngày Nam kỳ khởi nghĩa
Bản quyền thuộc Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam
Toà soạn: 381 Đội Cấn, Ba Đình, Hà Nội; Điện thoại: 08048161; Fax : 08044175; E-mail : dangcongsan@cpv.org.vn
Giấy phép số 1554/GP-BTTTT ngày 26/9/2011 của Bộ Thông tin và Truyền thông về cung cấp thông tin lên mạng Internet