Trang chủ   |   Giới thiệu   |   Sơ đồ báo   |   English   |   Français  | 
Hôm nay, ngày 23 tháng 10 năm 2014
Tìm kiếm     

Ðiện thoại
  +084 8048916
+084 8048161
+084 8048160
Fax:08044175
e-Mail:
  dangcongsan@cpv.org.vn
bandoc.dcsvn@gmail.com
Nhân Ngày Thế giới phòng chống lao (24/3/2010):
Đổi mới tư duy để phòng và chống bệnh lao hiệu quả hơn
10:28 | 24/03/2010

 

TS. TTƯT. Nguyễn Viết Nhung

(ĐCSVN) – Nhân Ngày Thế giới phòng chống Lao (24/3/2010), Tiến sĩ, Thày thuốc ưu tú (TS. TTƯT) Nguyễn Viết Nhung – Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương, Phó Ban điều hành Chương trình chống lao quốc gia đã có cuộc trao đổi với phóng viên Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam về thực trạng phòng chống Lao ở Việt Nam. 

Phóng viên (PV): Có thể nhận thấy một thực tế rằng cùng với sự hoành hành ngày càng nghiêm trọng của đại dịch HIV/AIDS và tình trạng trực khuẩn lao kháng thuốc, nỗ lực khống chế bệnh lao đang mỗi lúc một khó khăn hơn. Xin ông cho biết đôi nét về công tác phòng chống lao của Việt Nam trong năm 2009 vừa qua?

TS. TTƯT. Nguyễn Viết Nhung: Như chúng ta đã biết, Lao là một trong những bệnh nhiễm trùng mãn tính xuất hiện sớm nhất ở loài người và có khả năng lây truyền trong cộng đồng. Nếu không có sự kiểm soát của con người bằng những phương pháp và công cụ hữu hiệu, bệnh lao có thể bùng phát như một bệnh dịch nguy hiểm, làm chết nhiều người và tác động xấu đến sự phát triển kinh tế xã hội. Hiện nay, trên thế giới, có khoảng 2,2 tỷ người nhiễm lao (chiếm 1/3 dân số thế giới). Theo số liệu do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đưa ra, ước tính trong năm 2009, thế giới đã ghi nhận thêm khoảng 9 triệu người mắc lao mới và gần 2 triệu người tử vong do căn bệnh này. Đặc biệt, trong đó có khoảng 90% số người chết do lao thuộc các nước có thu nhập vừa và thấp, 75% số bệnh nhân lao ở trong độ tuổi lao động. Trong đó có khoảng 80% số bệnh nhân lao toàn cầu thuộc 22 nước có gánh nặng bệnh lao cao. Việt Nam xếp vị trí thứ 12 trong số 22 quốc gia có số bệnh nhân lao cao nhất thế giới và đứng thứ 3 trong khu vực chỉ sau Trung Quốc và Phillipin.

Đáng buồn là vào thời điểm hiện tại, đã 128 năm kể từ ngày nhà bác học người Đức Robert Koch công bố tìm ra nguyên nhân gây bệnh lao thì căn bệnh này vẫn chưa được khống chế. Có nhiều cách lý giải thực trạng này song chúng ta thấy được một số lý do chủ yếu như: sự xuất hiện và mức độ hoành hành ngày càng tràn lan của đại dịch HIV/AIDS; tình hình bệnh lao kháng thuốc; sự xuống cấp của các cơ sở y tế điều trị và chăm sóc bệnh nhân lao cũng như sự thiếu quan tâm đến công tác phòng chống lao tồn tại ở một số quốc gia, đặc biệt là những nước kém hoặc đang phát triển. Thêm vào đó là tình trạng di dân giữa các quốc gia, từ những nước có số người mắc lao cao sang những nước có số người mắc lao thấp; tình trạng di dân, đô thị hóa trong mỗi quốc gia; tình trạng nghèo đói và đặc biệt là các phương tiện để chẩn đoán và điều trị lao trong nhiều năm qua vẫn chưa có đổi mới đáng kể.

Phòng bệnh lao có thể được hiểu một cách đơn giản là phát hiện các trường hợp mắc lao và chữa khỏi cho họ, tốt nhất là phát hiện được sớm tất cả các ca bệnh. Tại Việt Nam, nhìn chung, các báo cáo đánh giá đều cho thấy chúng ta đã đạt được các mục tiêu đề ra cho từng năm, duy trì tỷ lệ bảo vệ 100% số dân cũng như các chỉ tiêu về phát hiện, điều trị khỏi cho người mắc bệnh lao. Tuy nhiên, không thể phủ nhận tình hình dịch tễ bệnh lao ở nước ta vẫn còn ở mức cao. Cụ thể trong năm 2009, chúng ta đã hoàn thành chỉ tiêu phát hiện, chẩn đoán cho gần 100.000 trường hợp mắc lao và đã chữa khỏi cho họ với tỷ lệ cao (trên 90%). Mặc dù vậy, so với kết quả nghiên cứu dịch tễ mới công bố gần đây thì vẫn còn một số lượng lớn các ca bệnh chưa được phát hiện trong cộng đồng. Vì vậy, muốn kiểm soát được bệnh lao thành công, chúng ta cần phải nỗ lực rất nhiều trong việc phát hiện thật hết số ca bệnh đó. Trong năm qua, Chương trình chống lao cũng đã tiến hành thu nhận điều trị người bệnh lao kháng đa thuốc, bước đầu thu được kết quả tương đối khả quan. Ước tính hàng năm nước ta có khoảng 3.000 - 4.000 bệnh nhân lao kháng đa thuốc.

PV: Vậy theo ông, đâu là nguyên nhân khiến cho đến thời điểm này, bệnh lao vẫn chưa được khống chế tại nước ta?

TS. TTƯT. Nguyễn Viết Nhung: Có thể nói rằng Chương trình chống lao Việt Nam đã đạt được nhiều thành tích trong những năm qua, được Tổ chức Y tế Thế giới, các đối tác quốc tế cũng như trong nước đánh giá cao. Tuy nhiên, phải chấp nhận một thực tế là bệnh lao ở nước ta cũng như trên thế giới vẫn chưa được kiểm soát một cách hiệu quả. Lý giải trực tiếp, đó là chúng ta chưa phát hiện và điều trị được hết các ca bệnh trong cộng đồng vì nhiều nguyên nhân khác nhau.

Nguyên nhân khách quan: Sự xuất hiện của đại dịch HIV/AIDS và mức độ hoành hành lây lan nhanh của nó đã tác động rất lớn đến tình hình bệnh lao và công tác phòng chống lao. Đại dịch HIV/AIDS là nguyên nhân hàng đầu làm gia tăng số bệnh nhân lao trên toàn thế giới nói chung và cụ thể ở Việt Nam nói riêng. Tình hình bệnh nhân lao có HIV hầu như đều tăng hàng năm đã làm tăng gánh nặng công việc cho cán bộ phòng chống lao, việc chẩn đoán bệnh lao ở người có HIV cũng khó khăn hơn và kết quả điều trị khỏi bệnh thấp do tỷ lệ tử vong ở bệnh nhân lao có HIV thường rất cao. Việc dự phòng lao, HIV lao cho các đối tượng thanh thiếu niên hiện cũng đang là một vấn đề nan giải. Bên cạnh đó, tình hình bệnh lao đa kháng thuốc cũng là một vấn đề rất đáng lo ngại bởi chi phí để điều trị bệnh nhân lao kháng đa thuốc đắt gấp hàng trăm lần so với điều trị cho bệnh nhân lao thông thường mà kết quả điều trị khỏi bệnh không cao Trong nhiều năm qua, chúng ta chưa đủ nguồn lực để điều trị hiệu quả cho người bệnh lao kháng đa thuốc và họ vẫn tiếp tục là nguồn lây trong cộng đồng. Một nguyên nhân khách quan nữa, đó là có nhiều bệnh nhân lao không có các dấu hiệu lâm sàng điển hình, có thể không đi khám hoặc đi khám nhưng không được phát hiện, tiếp tục là nguồn lây lan cho cộng đồng trong thời gian dài.

Nguyên nhân chủ quan: Vấn đề được đánh giá là đặc biệt khó khăn hiện nay đối với công tác phòng chống lao của Việt Nam là nguồn nhân lực. Tới thời điểm này, đội ngũ nhân lực phòng chống lao tại các tuyến, đặc biệt tuyến y tế cơ sở rất thiếu và yếu, lại luân chuyển nhiều, hoặc không có nhân lực để đào tạo hoặc đào tạo xong lại chuyển đi nơi khác. Có một số địa phương, cơ chế phối hợp giữa trung tâm y tế huyện và bệnh viện đa khoa huyện không tốt dẫn tới tình trạng phát hiện và quản lý điều trị cho người bệnh lao không đạt yêu cầu. Làm việc trong chuyên ngành lao vừa có áp lực, nguy cơ lây nhiễm cao trong khi thu nhập thấp, chế độ đãi ngộ không đủ thu hút được cán bộ y tế làm công tác chống lao, kể cả những cán bộ rất tâm huyết với nghề. Rất nhiều các đơn vị cơ sở vật chất nghèo nàn, thậm chí không có cả phòng khám, phòng xét nghiệm tối thiểu. Thiết nghĩ lãnh đạo các cấp cần quan tâm cụ thể hơn nữa để đảm bảo nhân lực, tài lực và cơ sở hạ tầng cho công tác chống lao ở các tuyến, nhất là tuyến cơ sở.

Bên cạnh đó, những người mắc bệnh lao đa số là người nghèo và đang là lao động chính trong gia đình, cho dù thuốc chống lao đã được cấp miễn phí nhưng họ vẫn còn vô vàn khó khăn để theo đuổi 8 tháng điều trị cho tới khi khỏi bệnh. Người bệnh lao cần tiền ăn, tiền đi lại khi nằm viện, thậm chí vẫn còn phải tiếp tục kiếm tiền nuôi sống gia đình. Chưa kể đến do mặc cảm bản thân hoặc kỳ thị tại một số địa phương còn làm tăng thêm khó khăn gấp bội phần. Chúng ta cần truyền thông nhiều hơn, hiệu quả hơn với sự tham gia của nhiều tổ chức dân sự xã hội, các nhà báo cũng cần tham gia mạnh mẽ vào công tác chống lao để gửi đến mọi người dân thông điệp làm thế nào để phòng chống bệnh lao có hiệu quả.

PV: Ông đánh giá như thế nào về vai trò của hợp tác quốc tế trong công cuộc phòng chống lao tại Việt Nam?

TS. TTƯT. Nguyễn Viết Nhung: Trước hết có thể khẳng định rằng hợp tác quốc tế giữ một vai trò quan trọng, góp phần bổ sung, thúc đẩy nỗ lực của chúng ta trong công cuộc kiểm soát và khống chế bệnh lao tại Việt Nam. Hợp tác đa phương để tranh thủ sự hỗ trợ về chuyên môn kỹ thuật và kinh phí của các tổ chức quốc tế là một trong những phương châm hoạt động của Chương trình chống lao quốc gia trong hoàn cảnh đầu tư của Nhà nước còn hạn chế.

Hiện nay, khoản đầu tư của chính phủ Việt Nam mới chỉ đáp ứng được 40% tổng nhu cầu kế hoạch của Chương trình. Chính vì vậy, phần còn lại phải trông đợi từ các đối tác quốc tế. Trong thời gian qua, Chương trình chống lao quốc gia đã duy trì và tăng cường được mối quan hệ bền chặt với các tổ chức quốc tế như: Chính Phủ Hà Lan thông qua Sứ quán Hoàng Gia Hà Lan tại Hà Nội, Hội chống lao Hoàng gia Hà Lan (KNCV), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Quỹ toàn cầu phòng chống HIV/AIDS, lao và sốt rét (GFATM), Hiệp hội Bài lao và Bệnh phổi quốc tế (IUATLD), Trung tâm Phòng và Kiểm soát bệnh Hoa kỳ (CDC), Tổ chức PATH toàn cầu, Viện nghiên cứu Y khoa Woolcock - Đại Học Sydney, Đại học San Fransisco và nhiều đối tác khác đã hỗ trợ cả về kỹ thuật và tài chính cho công tác phòng chống lao ở nước ta.

PV: Dựa trên nội lực trong nước, khắc phục những khó khăn còn tồn tại và tranh thủ sự hỗ trợ từ phía các đối tác quốc tế có phải là định hướng hành động tiếp theo của Chương trình chống lao quốc gia trong năm 2010? Xin ông cho biết một vài điểm then chốt của công tác phòng chống lao trong năm nay?

TS. TTƯT. Nguyễn Viết Nhung: Năm 2006, Chương trình chống lao quốc gia đã hình thành và xây dựng kế hoạch phòng, chống lao giai đoạn 2006-2010. Với mục tiêu phát hiện được trên 70% số bệnh nhân lao và điều trị khỏi cho 90% số bệnh nhân đã được phát hiện, đến nay, chiến lược DOTS (điều trị lao bằng hóa trị liệu ngắn ngày có kiểm soát trực tiếp) đã được triển khai tại 100% số huyện trong cả nước. Năm 2010, chúng tôi sẽ tiến hành xây dựng kế hoạch phòng, chống lao cho giai đoạn 5 năm tới. Một trong những điểm mới được nhấn mạnh trong kế hoạch hành động lần này là huy động tất cả các đối tác tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào công cuộc kiểm soát bệnh lao với nhiều hoạt động có hiệu quả. Đặc biệt, trong hai ngày 4-5/5 tới đây, được sự đồng ý của chính phủ Việt Nam và , Bộ Y tế, Hội nghị Ban điều phối Liên minh phòng chống lao toàn cầu sẽ họp tại thủ đô Hà Nội. Hội nghị này có tầm quan trọng đặc biệt trong việc hoạch định chiến lược phòng chống bệnh lao hiệu quả trên phạm vi toàn cầu. Hội nghị cũng sẽ cung cấp cho các cơ quan thông tin đại chúng nhiều thông tin liên quan đến chiến lược phòng chống lao, tình hình bệnh lao, lao/HIV, bệnh lao kháng đa thuốc hiện nay trên thế giới và ở Việt Nam. Nhân sự kiện này, chúng ta cần phải truyền thông mạnh mẽ để cộng đồng sẽ tham gia một cách có hiệu quả vào công tác phòng chống lao. Phòng chống lao phải thật sự được coi là công việc chung của tòan xã hội.

òng  

Tuyên truyền phòng chống lao là trách nhiệm của cả cộng đồng (Ảnh: www.bvlaobp.org) 

PV: Định hướng hành động trong năm 2010 của Chương trình chống lao quốc gia có phải đi theo đúng chủ đề của Ngày thế giới phòng chống lao (24/3) năm nay vừa được WHO đưa ra?

TS. TTƯT. Nguyễn Viết Nhung: Chủ đề của Ngày thế giới phòng chống lao năm nay được WHO đưa ra là “Đổi mới để kiểm soát tốt hơn bệnh lao”, trong đó đặc biệt nhấn mạnh tới việc đổi mới về các công cụ chẩn đoán điều trị và dự phòng lao tốt hơn; đổi mới phương pháp tiếp cận để nhiều người bệnh được phát hiện và điều trị và đổi mới về huy động các đối tác cùng tham gia phòng, chống bệnh lao. …Hưởng ứng theo chủ đề này, tại Việt Nam, chúng tôi tiến hành triển khai chiến dịch truyền thông nhân ngày 24/3: “Đổi mới tư duy của mỗi người để kiểm soát bệnh lao tốt hơn”. Thiết nghĩ đây cũng chính là hướng giải pháp thích hợp và hiệu quả nhất trong bối cảnh hiện nay của nước ta để góp phần kiểm soát và khống chế căn bệnh nguy hiểm này. Vấn đề cốt lõi cần tiến hành trong thời điểm hiện tại chính là đổi mới tư duy về phòng và chống bệnh lao.

Trước hết là đổi mới tư duy ngay trong nội bộ ngành y tế. Chương trình chống lao quốc gia vốn được Bộ Y tế xác định là chương trình y tế mục tiêu, vì vậy, cần nhận được khoản đầu tư hợp lý. Ngay trong các cơ sở y tế, đầu tư cho phòng, chống lao phải được xem là một ưu tiên trong kế hoạch. Tiếp sau đó, cần tiến hành giải bài toán nhân lực cho phòng chống lao vốn đang rất thiếu và yếu. Làm thế nào để có lực lượng cán bộ y tế phòng chống lao ổn định, đủ đáp ứng với chương trình này không chỉ là nhiệm vụ cấp bách của ngành y tế mà còn của cả chính quyền địa phương sở tại. Đổi mới tư duy trong ngành y tế còn thể hiện ở sự tăng cường phối hợp giữa tất cả các tuyến, từ trung ương tới địa phương, không chỉ trong việc phát hiện sớm, nhiều bệnh nhân lao mà còn trong cả quá trình điều trị, chữa khỏi cho họ. Đổi mới tư duy trong ngành y tế cũng thể hiện ở sự phối hợp giữa các đơn vị y tế nhà nước với hệ thống y tế tư nhân vốn đang phát triển hết sức mạnh mẽ nhằm kiểm soát bệnh lao trên diện rộng và toàn diện hơn.

Thêm nữa, đổi mới tư duy để kiểm soát bệnh lao còn được thể hiện ở việc đổi mới tư duy trong cả cộng đồng xã hội. Nếu như trước đây, bệnh lao chỉ được xem là mối quan tâm của những người bệnh, các cán bộ y tế chuyên trách thì tới thời điểm hiện nay, lao phải được xem là căn bệnh của toàn xã hội và cần nhận được sự tham gia của toàn xã hội. Công tác phòng chống lao phải thực sự được xã hội hóa, có sự tham gia của nhiều đoàn thể như Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên, đặc biệt là có sự hưởng ứng và tích cực triển khai của Bộ Lao động - Thương binh & xã hội và Bộ Công an. Mặc khác, cần có cách nhìn nhận rõ ràng về trách nhiệm đối với công tác phòng chống lao, không chỉ là trách nhiệm của cấp Trung ương mà phải được huy động, phối hợp của chính quyền các cấp. Những người lãnh đạo do người dân tín nhiệm bầu ra, vì vậy phải có trách nhiệm bảo vệ lợi ích, sức khỏe cho nhân dân. Đặc biệt, để giảm dần số trường hợp mắc lao cần phải có biện pháp truyền thông tích cực, phải làm cho họ hiểu đúng thế nào là bệnh lao, bệnh lao nguy hiểm và lây truyền như thế nào, điều trị ra sao để không quá sợ hãi hoặc quá chủ quan.. Theo tôi, đây là một giải pháp quan trọng và mang tính bền vững, cần phải được tiến hành thường xuyên liên tục. Để làm được điều này không chỉ cần nỗ lực của riêng ngành y tế mà cần có sự phối hợp của cả xã hội, cả cộng đồng để thu được hiệu quả tốt nhất.

PV: Xin cảm ơn ông!

Các từ khóa theo tin:

Hải Hà (Thực hiện)

In trang | Gửi góp ý


Các tin trước
Cần đoạn tuyệt với cụm từ "xin lỗi"!? (23/10/2014)
Đại biểu Quốc hội đang nói đúng lòng dân (22/10/2014)
"Dô dô, dô dô"..."cạch" rồi đến đánh, chửi nhau! (22/10/2014)
Cách mạng Tháng Mười với việc xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân bảo vệ đất nước (20/10/2014)
Một số lời dạy của Bác Hồ dành cho phụ nữ Việt Nam (20/10/2014)
Nhân Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10 nói về bình đẳng giới (18/10/2014)
Không có "vùng cấm" trong phòng, chống tham nhũng (17/10/2014)
Độc lập tư pháp góp phần thực hiện liêm chính tư pháp một cách hiệu quả (16/10/2014)
Giáo dục tiểu học cần chống quá tải và hình thức (15/10/2014)
Làm sâu sắc hơn nữa quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam - CHLB Đức (14/10/2014)
 Trang 1 / 148 Trang đầu | Trước | Sau | Trang cuối
Các tin tiếp
Dư luận báo chí phân tích diễn biến cuộc biểu tình ở Thái Lan (23/03/2010)
Tập trung trí tuệ thảo luận, góp ý các văn kiện trình Đại hội XI của Đảng (*) (22/03/2010)
Năm 2010 tiếp tục đưa các chính sách kích thích kinh tế vào cuộc sống (22/03/2010)
Chỉ đạo tổ chức tốt đại hội Đảng cấp cơ sở, tiền đề quan trọng cho thành công của Đại hội XI của Đảng (18/03/2010)
Báo cáo nhân quyền Mỹ: Thiên kiến và sai lệch (16/03/2010)
Nhân Tuần lễ Quốc gia về ATVSLĐ - PCCN (12/03/2010)
Một số dự báo của các chuyên gia về thị trường tiền tệ thế giới năm 2010 (10/03/2010)
Cháy rừng do đâu? (09/03/2010)
Ba vấn đề cần quan tâm về điều chỉnh cơ cấu kinh tế của các nền kinh tế lớn (08/03/2010)
Đẩy mạnh xây dựng Cộng đồng kinh tế ASEAN (06/03/2010)
 Trang 1 / 118 Trang đầu | Trước | Sau | Trang cuối
Các tin/bài đọc nhiều nhất
· Mưa to kéo dài kết hợp với triều cường gây ngập úng ở Nam Bộ
· Đồng chí Trần Tuấn Anh giữ chức vụ Bí thư Đảng ủy Bộ Công Thương
· Việt Nam đóng góp tích cực tại Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC lần thứ 21
· Tuyên bố chung của Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC lần thứ 21
· Hoàn thiện thể chế là cốt lõi để đất nước phát triển bền vững
· Nhiều tín hiệu lạc quan trong cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola
· Chủ tịch nước Trương Tấn Sang tiếp Đại diện Thương mại Hoa Kỳ
· Rà soát, siết chặt các cơ sở sản xuất, kinh doanh có liên quan tới hóa chất
· Chủ tịch nước đề nghị Quốc hội phê chuẩn Công ước về người khuyết tật
Bản quyền thuộc Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam
Toà soạn: 381 Đội Cấn, Ba Đình, Hà Nội; Điện thoại: 08048161; Fax : 08044175; E-mail : dangcongsan@cpv.org.vn
Giấy phép số 1554/GP-BTTTT ngày 26/9/2011 của Bộ Thông tin và Truyền thông về cung cấp thông tin lên mạng Internet