Trang chủ   |   Giới thiệu   |   Sơ đồ báo   |   English   |   Français  | 
Hôm nay, ngày 23 tháng 11 năm 2014
Tìm kiếm     

Ðiện thoại
  +084 8048916
+084 8048161
+084 8048160
Fax:08044175
e-Mail:
  dangcongsan@cpv.org.vn
bandoc.dcsvn@gmail.com
Về văn hoá Đảng và việc xây dựng văn hoá trong các tổ chức Đảng
Đề dẫn của Ban Tư tưởng-Văn hoá TW do đồng chí Hồng Vinh, Phó trưởng ban Thường trực trình bày trong cuộc Toạ đàm n

17:09 | 17/12/2004
Nghị quyết Trung ương 5 (khóa VIII) ghi: “Để đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng về văn hóa, phải xây dựng văn hóa từ trong Đảng, trong bộ máy Nhà nước...”. Tháng 7/2004, khi tiến hành kiểm điểm 5 năm việc thực hiện Nghị quyết nói trên, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương 10 (khóa IX) ra kết luận yêu cầu: “Tiếp tục đặt lên hàng đầu nhiệm vụ xây dựng tư tưởng, đạo đức, lối sống và đời sống lành mạnh trong xã hội, trước hết là trong các tổ chức Đảng, Nhà nước...”.
Như vậy, xây dựng văn hóa trong Đảng luôn được coi là nhân tố đảm bảo, nhân tố trước hết trong chiến lược lãnh đạo xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc của Đảng ta. Tuy nhiên, cho đến nay, cả trong nhận thức lẫn trong việc triển khai cụ thể công tác này ở nhiều địa phương, nhiều tổ chức Đảng vẫn còn không ít những lúng túng, bất cập.
Câu hỏi thường được đặt ra là: Văn hóa trong Đảng cần phải hiểu như thế nào? Có gì khác giữa văn hóa trong các tổ chức Đảng với văn hóa trong các tổ chức đoàn thể, các tổ chức kinh tế, các tổ chức xã hội? Ngày nay, văn hóa luôn được nhắc đến ở mọi nơi, mọi lĩnh vực; đã có văn hóa chính trị, văn hóa tôn giáo, văn hóa sinh thái, văn hóa du lịch, văn hóa doanh nghiệp, vậy có văn hóa Đảng?
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng dạy: “Văn hóa, nghệ thuật cũng như mọi hoạt động khác không thể đứng ngoài, mà phải ở trong kinh tế và chính trị”. Thấm sâu lời dạy của Bác Hồ, trong quá trình chỉ đạo cách mạng, Đảng ta đã ý thức cần phải sử dụng văn hóa, hơn nữa, làm cho văn hóa thấm sâu vào toàn bộ sự nghiệp của mình, trở thành nhân tố nội sinh của Đảng. Ngay từ Đề cương văn hóa 1943, Đảng đã xác định văn hóa là một trong 3 mặt trận của cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, yêu cầu “ở đó người cộng sản phải hoạt động”. Rõ ràng trong quá trình lãnh đạo cách mạng, văn hóa đã là một bộ phận không thể thiếu, gắn với sứ mệnh của Đảng và ngày càng thể hiện phong phú, sinh động trong nội dung của đường lối, chủ trương, chính sách cũng như trong hoạt động thực tiễn của toàn Đảng, của mỗi đảng viên. Văn hóa Đảng vì thế, là một phạm trù rộng lớn, đã và đang là nhân tố mang tính quyết định đến sự thành bại của cách mạng Việt Nam.
Những giá trị của văn hoá Đảng được biểu hiện tập trung ở những điểm sau:
1- Về tư tưởng: Đảng lấy chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động của mình. Với thế giới quan khoa học, Đảng đã vận dụng những quy luật cách mạng vào hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam, phù hợp với xu thế phát triển tất yếu của thời đại. Ngay cả khi hệ thống xã hội chủ nghĩa kiểu cũ lâm vào khủng hoảng trầm trọng, đất nước bị bao vây, cô lập, Đảng ta vẫn sáng suốt nhìn nhận phương hướng, vượt qua những thử thách sống còn, kiên định dẫn dắt cách mạng Việt Nam đi đúng quỹ đạo của con đường đã lựa chọn. Thành công của công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo, của quá trình giao lưu, hội nhập do Đảng ta chủ động tiến hành lại càng là biểu hiện sinh động, đầy tính thuyết phục của việc vận dụng chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vào điều kiện lịch sử mới. Đó là tài sản to lớn, góp phần làm phong phú những giá trị kinh điển để những giá trị đó luôn phát triển, luôn thích ứng và vì thế, luôn có sức bao quát và chỉ đạo tiến trình đi lên của xã hội.
2- Về bản lĩnh chính trị: Với bản chất cách mạng của giai cấp công nhân, Đảng ta vừa giữ vai trò lãnh đạo vừa là đội quân tiên phong của cách mạng Việt Nam. Năng lực của Đảng, uy tín của Đảng đã tập hợp và phát huy cao độ ý thức dân tộc, tinh thần yêu nước vốn là tài sản vô cùng quý báu của nhân dân ta trong suốt quá trình dựng nước và giữ nước. Đảng đã kết hợp nhuần nhuyễn truyền thống đó với với các nhân tố tiến bộ, cách mạng của thời đại, gắn kết chặt chẽ mục tiêu độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội, với lý tưởng giải phóng con người khỏi mọi áp bức, bất công. Dước sự lãnh đạo của Đảng, với khát vọng “Không có gì quý hơn độc lập tự do”, nhân dân ta đã không quản gian khổ, không sợ hy sinh, lần lượt chiến thắng nhiều kẻ thù, thu giang sơn về một mối.
Bằng cảm quan chính trị nhạy bén, khả năng phân tích tình hình một cách tỉnh táo và khoa học, dự báo chính xác xu thế vận động trước những diễn biến phức tạp của thời cuộc, những tình huống phát sinh đột xuất trong đời sống chính trị, kinh tế, xã hội trên thế giới cũng như trong nước, Đảng ta luôn đề ra những quyết sách đúng đắn, tận dụng được thời cơ, hóa giải những thách thức, vượt qua những khúc quanh ngặt nghèo của lịch sử để hình ảnh Việt Nam ngày càng tỏa sáng, có vị thế ngày càng cao trên trường quốc tế.
3- Về tính chiến đấu: Qua các thời kỳ cách mạng, đội ngũ đảng viên của Đảng luôn là đội ngũ tiên phong với tinh thần trung với nước, hiếu với dân, sẵn sàng hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì lý tưởng cao đẹp của chủ nghĩa xã hội. Đó cũng là những người phấn đấu không mệt mỏi để vươn tới tầm tri thức mới, bắt kịp thời đại, những người gương mẫu trong lối sống, biết cách ứng xử hài hòa giữa các mối quan hệ xã hội.
Ý thức được sứ mệnh lớn lao cũng như những phát sinh phức tạp đối với một đảng cầm quyền, Đảng ta đã thường xuyên chăm lo đến việc xây dựng, chỉnh đốn đội ngũ. Một mặt phát huy mạnh mẽ truyền thống chiến đấu vẻ vang của Đảng, mặt khác đề ra những biện pháp thích hợp, thường xuyên chống các tệ quan liêu, cửa quyền, tham nhũng; nhờ thế Đảng luôn giữ được mối quan hệ mật thiết với dân, đảm bảo vai trò lãnh đạo đất nước và xã hội.
4- Về truyền thống đoàn kết: Trên cơ sở chung một mục đích, một lý tưởng, Đảng ta đã xây dựng được một truyền thống cực kỳ quý báu, đó là sự đoàn kết nhất trí. Trước lúc đi xa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định trong di chúc: “Nhờ đoàn kết nhất trí, một lòng một dạ phục vụ giai cấp, phục vụ nhân dân, phục vụ Tổ quốc, cho nên từ ngày thành lập đến nay, Đảng ta đã đoàn kết, tổ chức và lãnh đạo nhân dân ta hăng hái đấu tranh tiến từ thắng lợi này đến thắng lợi khác”. Và chính sự đoàn kết nhất trí trong Đảng đã trở thành hạt nhân cho đường lối đoàn kết rộng rãi, thuyết phục và tập hợp tất cả các dân tộc anh em, các tầng lớp nhân dân thành một khối thống nhất, tạo nên sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc cùng chung ý chí, chung mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”. Khẩu hiệu “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết - Thành công, thành công, đại thành công” đã trở thành phương châm xử lý, phương châm hành động cho mỗi tập thể, mỗi địa phương và toàn dân tộc trong mọi tình huống. Đường lối đoàn kết của Đảng còn được thể hiện ở việc giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa dân tộc và quốc tế, góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh chung của nhân dân thế giới vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.
Những giá trị của văn hóa Đảng không phải ngẫu nhiên mà có. Đó là kết tinh của cả một quá trình cách mạng lâu dài và gian khổ. Được hấp thụ từ truyền thống của một nền văn hoá dân tộc phong phú, giàu tính nhân văn kết hợp với tiếp thu có chọn lọc những tinh hoa của văn hóa nhân loại, từ những hoạt động có tính văn hoá, dần dần qua thực tiễn, những giá trị văn hoá Đảng được hình thành, bám sâu vào đời sống, nảy nở và phát triển không ngừng cả về bề rộng, chiều sâu lẫn tầm cao. Trong điều kiện mới, trước những cơ hội lớn lao cùng những thách thức sống còn, văn hóa Đảng càng cần phải lớn mạnh để luôn là văn hóa cao, văn hóa chỉ đạo, văn hóa có đủ sức chi phối các phạm trù văn hóa khác của xã hội. Tuy nhiên, từ mấy thập kỷ qua, trong quá trình đổi mới, giao lưu và hội nhập, bên cạnh những thành tựu quan trọng về mọi mặt đã xuất hiện những vấn đề không nhỏ, thậm chí là nghiêm trọng thuộc lĩnh vực văn hóa. Đó là hiện tượng một bộ phận đảng viên, cán bộ bị tha hóa về tư tưởng chính trị, về đạo đức, lối sống làm cộm lên những vấn đề văn hóa trong Đảng, gây tổn thương đến quan hệ giữa Đảng và nhân dân, làm giảm sút sức chiến đấu của các tổ chức đảng, hạ thấp uy tín lãnh đạo của Đảng. Đó là hiện tượng phai nhạt lý tưởng cách mạng, coi nhẹ rèn luyện, tu dưỡng, giảm sút ý chí, coi thường kỷ luật đảng, kỷ cương xã hội, chạy theo lối sống thực dụng cá nhân, coi trọng lợi ích vật chất, lợi ích trước mắt. Đó là thói quan liêu, tắc trách gây lãng phí của công và bòn rút của công. Nguy hại nhất là thói tham nhũng đã trở thành “quốc nạn”, ngày một tràn lan, tạo thành những đường dây, những “cấm địa” mục ruỗng rất khó kiểm soát, đến mức đã có thể đe dọa sự tồn vong của chế độ cùng sinh mệnh chính trị của Đảng.
Lối sống xa hoa hưởng lạc, nhất là đối với những đảng viên, cán bộ được phân công nắm quyền, nắm tiền. Một mặt là những hiện tượng buông thả chạy theo thị hiếu thấp hèn, bất chấp dư luận xã hội. Mặt khác là lối sống quan cách, xa quần chúng, vừa độc đoán, vừa dân chủ hình thức, tạo nên sự cách biệt giữa đảng viên với quần chúng và bị phân hóa ngay trong nội bộ Đảng.
Lối sống cơ hội cũng ngày càng phát triển tinh vi, phức tạp. Một mặt né tránh đấu tranh, mặt khác lại gây mất đoàn kết nghiêm trọng. Rất nhiều mánh khóe để chạy chọt quyền chức, rất nhiều hình thức để đưa và nhận hối lộ, rất nhiều cách lừa đảo, chụp giật, lợi dụng qua những kẽ hở của pháp luật, của cơ chế.
Những biểu hiện thiếu văn hóa trong Đảng trên đây có những nguyên nhân khách quan rất quan trọng. Đó là sự sụp đổ của Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu gây xáo trộn lớn về tư tưởng chính trị trong một số đảng viên vốn thiếu bản lĩnh nên dễ dao động, hoang mang. Họ tìm cách co lại với chủ nghĩa cá nhân, với lối sống ích kỷ, an phận.
Mặt khác, mặt trái của cơ chế thị trường hằng ngày, hàng giờ tác động đến tư tưởng tình cảm của cán bộ, đảng viên, kích thích lòng ham muốn tiền tài, địa vị, lối sống xa hoa, hưởng lạc, nhất là khi có cơ hội được nắm quyền, nắm tiền, được giao lưu, tiếp xúc.
Trong khi đó, các thế lực thù địch bên trong và bên ngoài càng ráo riết thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình” với các thủ đoạn tinh vi, thâm độc mà cán bộ, đảng viên, các tổ chức đảng, các cơ quan nhà nước là đối tượng tấn công hàng đầu...
Song, nếu nhìn nhận một cách thẳng thắn, với tinh thần thực sự cầu thị thì nguyên nhân của tình trạng xuống cấp trong văn hoá Đảng hiện nay cơ bản vẫn là do chủ quan, mà chủ yếu là ở những điểm dưới đây:
- Trong khi tập trung sức vào nhiệm vụ kinh tế, Đảng ta chưa lường hết những tác động tiêu cực của mặt trái cơ chế thị trường đối với đời sống văn hóa. Công tác nghiên cứu lý luận chưa làm rõ nhiều vấn đề có liên quan đến văn hóa trong quá trình đổi mới, hội nhập, giao lưu. Chưa xây dựng được chiến lược phát triển văn hóa song song với chiến lược phát triển kinh tế, do đó chưa xử lý thỏa đáng các mối quan hệ giữa truyền thống và hiện đại, giữa dân tộc và quốc tế, giữa văn hóa và chính trị, giữa văn hóa và các mối quan hệ xã hội khác.
- Mặc dù Đảng ta đã dự báo chính xác các nguy cơ trong quá trình đổi mới, hội nhập, nhưng chậm có biện pháp phù hợp đồng bộ, có hiệu quả trong việc giáo dục, rèn luyện, kiểm tra, giám sát đảng viên. Nhiều cấp ủy, tổ chức đảng coi nhẹ công tác giáo dục đạo đức, thiếu những hình thức, biện pháp xử lý kịp thời với những cán bộ, đảng viên khi có vi phạm, nhất là chưa xử nghiêm với những phần tử thoái hóa, biến chất.
- Trong lãnh đạo và quản lý còn buông lỏng, né tránh hữu khuynh. Nhiều chủ trương, chính sách, pháp luật, trước hết là pháp luật, chính sách về kinh tế chưa hoàn chỉnh, còn chồng chéo và nhiều sơ hở gây khó khăn cho Đảng và Nhà nước trong việc ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái của cán bộ, đảng viên.
- Chính sách đãi ngộ, nhất là chính sách tiền lương chưa thực sự đảm bảo đời sống cho nhiều cán bộ, đảng viên, dễ dẫn tới những hành động mưu sinh sai trái. Mặt khác, tình trạng phân hoá giàu nghèo phát triển nhanh, sự chênh lệch đời sống giữa các vùng miền chậm được cải thiện đã tác động không nhỏ đến các tổ chức Đảng, đến tâm tư của mọi cán bộ, đảng viên.
Những vấn đề văn hóa trong các tổ chức đảng nêu trên đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến văn hoá Đảng, tác động rất tiêu cực đến chiến lược xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiến tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Khắc phục tình trạng nêu trên đương nhiên không thể một sớm một chiều. Cần phải tiếp tục quán triệt thật sâu sắc và thường xuyên hơn nữa tính chất cực kỳ quan trọng của văn hóa trong điều kiện mới với vai trò “là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực phát triển kinh tế-xã hội”. Phải huy động lực lượng, trí tuệ để nhanh chóng xây dựng hệ thống các giải pháp khả thi nhằm “Bảo đảm sự gắn kết giữa nhiệm vụ phát triển kinh tế là trọng tâm, xây dựng, chỉnh đốn Đảng là then chốt với không ngừng nâng cao văn hoá - nền tảng tinh thần của xã hội” như Kết luận Hội nghị Trung ương 10 (khóa IX) đề ra. Để thực hiện nhiệm vụ trên, đòi hỏi phải có những giải pháp lớn có tính lâu dài, quan hệ mật thiết đến các chiến lược xây dựng, chỉnh đốn Đảng về tư tưởng, về chính trị, về tổ chức trên cơ sở không ngừng trau dồi tri thức, đổi mới tư duy lý luận, coi trọng tổng kết thực tiễn nhằm kịp thời bổ sung đường lối, khắc phục sai sót, đáp ứng yêu cầu của cách mạng trong giai đoạn mới.
Có thể nhấn mạnh một số giải pháp quan trọng sau đây:
- Trước mắt, mỗi đảng viên cần phải nêu cao tinh thần tự rèn luyện, tu dưỡng đạo đức, lối sống cần kiệm liêm chính, chí công vô tư, chấp hành nghiêm túc Điều lệ Đảng, pháp luật Nhà nước, đồng thời phải không ngừng học tập, nâng cao trình độ, năng lực. Phải lấy 4 tiêu chuẩn đảng viên và 5 đức tính của con người Việt Nam trong giai đoạn cách mạng mới đã được Nghị quyết Trung ương 5 (khóa VIII) chuẩn hóa để làm mục tiêu phấn đấu cho bản thân.
- Các tổ chức đảng, trước hết là các chi bộ phải có trách nhiệm giúp cán bộ, đảng viên rèn luyện, trau dồi đạo đức, lối sống lành mạnh thông qua giáo dục, các biện pháp quản lý và thường xuyên kiểm tra. Tổ chức Đảng phải củng cố và tăng cường các nguyên tắc xây dựng Đảng, chăm lo củng cố tổ chức cơ sở, giữ gìn các chế độ sinh hoạt Đảng và phân công đảng viên.
- Chăm lo công tác giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên, để thông qua lực lượng này quảng bá và làm thấm sâu hơn nữa chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh với toàn xã hội, để cho những giá trị kinh điển này luôn sống động, luôn phát triển, luôn mới mẻ, luôn giữ vai trò chủ đạo trong toàn bộ hoạt động của Đảng và đời sống xã hội. Trước mắt cần tổ chức tốt sự giáo dục đạo đức trong cán bộ, đảng viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
- Đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng các cơ sở đảng thành một khối đoàn kết thống nhất và dân chủ; Xây dựng văn hóa phê bình với tinh thần đồng chí trong sáng, tôn trọng và hiểu biết lẫn nhau nghiêm túc mà khoan dung, thấu tình đạt lý, tự nguyện tự giác và trung thực. Mặt khác, cần có cơ chế bảo vệ người dám phê bình, có ý kiến thẳng thắn khi phê bình, đồng thời phải xử lý nghiêm người lợi dụng phê bình để vu cáo, hãm hại đồng chí.
- Đổi mới nội dung, phương pháp lãnh đạo của các tổ chức đảng, nhất là cách ra Nghị quyết, xây dựng chương trình hành động và việc triển khai các chương trình hành động, tránh hình thức, chạy theo thành tích bề nổi, thành tích giả tạo.
- Nhanh chóng hoàn thiện các cơ chế, chính sách, pháp luật nhằm phát huy tính định hướng xã hội chủ nghĩa, hạn chế mặt tiêu cực của cơ chế thị trường. Giải quyết tốt mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển văn hóa, cụ thể hóa các chính sách văn hóa trong kinh tế và kinh tế trong văn hóa.
- Chú trọng công tác cán bộ, nhất là với những người đứng đầu các cấp, các ngành từ Trung ương đến cơ sở. Xây dựng chế độ quyền hạn và trách nhiệm rõ ràng. Coi trọng tài năng và sáng kiến cá nhân, kịp thời tổng kết và nhân rộng các điển hình tiên tiến. Kiên quyết đấu tranh để đưa ra khỏi Đảng những người tha hóa, biến chất, đồng thời tích cực phát hiện, bồi dưỡng những nhân tố mới để đưa vào Đảng.
- Xây dựng quy chế cụ thể về quan hệ của đảng viên ở cơ quan với tổ chức đảng và nhân dân ở nơi cư trú. Mỗi đảng viên phải thực sự gương mẫu từ trong gia đình đến các quan hệ xã hội.
Chủ tịch Hồ Chí Minh dạy: “Đảng ta là đạo đức, là văn minh”. Làm rõ được nội hàm của văn hóa Đảng và phát huy những giá trị của văn hóa Đảng để xây dựng văn hóa từ trong Đảng, trong các tổ chức đảng là vô cùng quan trọng, vừa là nhiệm vụ bức xúc trước mắt, vừa mang ý nghĩa lâu dài đối với sự tồn tại và phát triển của Đảng ta.

Các từ khóa theo tin:

In trang | Gửi góp ý


Các tin trước
Tiếp tục đẩy mạnh thực hiện NQTW 5 về nhiệm vụ chủ yếu của công tác tư tưởng, lý luận trong tình hình mới (19/01/2005)
Xây dựng văn hoá Đảng là đổi mới, chỉnh đốn Đảng theo nguyên tắc khoa học (19/01/2005)
Những thắng lợi trong công tác ngoại giao của Đảng và nhà nước ta năm 2004 (19/01/2005)
Tổ chức cơ sở Đảng với việc xây dựng môi trường văn hoá trong Đảng (19/01/2005)
Hai yếu tố gắn kết thể hiện văn hóa Đảng đối với người đảng viên (19/01/2005)
Tuyên truyền nhân tố mới, điển hình tiên tiến, góp phần hình thành phong trào thi đua theo phong cách mới, tiêu chuẩn mới
Nguyễn Khoa Điềm, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Tru (17/12/2004)
 Trang 1 / 1 Trang đầu | Trước | Sau | Trang cuối
Các tin tiếp
Xây dựng văn hoá Đảng
Thực chất là giữ gìn và phát huy vai trò gương mẫu của tổ chức Đảng và cán bộ đảng viên trước toàn dân (17/12/2004)
Bài học lớn về văn hóa Đảng (17/12/2004)
Đảng phải là tiên phong của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn dân tộc
Tổng thuật cuộc Tọa đàm “Văn hóa Đảng và việc xây dựng văn hóa trong các tổ chức đảng” (17/12/2004)
Trên con đường đưa văn hoá vào đời sống quân đội (17/12/2004)
Nâng cao phẩm chất, truyền thống “Trung với Đảng, hiếu với dân” (17/12/2004)
 Trang 1 / 1 Trang đầu | Trước | Sau | Trang cuối
Các tin/bài đọc nhiều nhất
Bản quyền thuộc Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam
Toà soạn: 381 Đội Cấn, Ba Đình, Hà Nội; Điện thoại: 08048161; Fax : 08044175; E-mail : dangcongsan@cpv.org.vn
Giấy phép số 1554/GP-BTTTT ngày 26/9/2011 của Bộ Thông tin và Truyền thông về cung cấp thông tin lên mạng Internet