Trang chủ   |   Giới thiệu   |   Sơ đồ báo   |   English   |   Français  | 
Hôm nay, ngày 30 tháng 7 năm 2014
Tìm kiếm     

Ðiện thoại
  +084 8048916
+084 8048161
+084 8048160
Fax:08044175
e-Mail:
  kythuat@cpv.org.vn
dangcongsan@cpv.org.vn
Quan điểm của Hồ Chí Minh về báo chí cổ vũ nhân tố mới
17:51 | 14/06/2004
Xuất phát từ quan điểm ''cách mạng là sự nghiệp của quần chúng” coi việc tham gia của đông đảo nhân dân vào sự nghiệp cách mạng là nhân tố có ý nghĩa quyết định đến thắng lợi của cách mạng, Hồ Chí Minh, trong tất cả các thời kỳ hoạt động của mình, đều rất coi trọng việc phát huy tính tích cực cách mạng của quần chúng.
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí cách mạng, việc cổ vũ nhân tố mới, phát huy gương người tốt, việc tốt luôn luôn là công việc quan trọng có ý nghĩa không chỉ tuyên truyền, cổ động cho các hành động cách mạng mà còn tổ chức quần chúng đi vào các phong trào cách mạng sâu rộng.
1. Cổ vũ nhân tố mới, nêu gương người tốt, việc tốt là trách nhiệm của báo chí cách mạng
Quan điểm của Bác Hồ về vai trò của nhân tố mới, những tấm gương đã xuất hiện từ rất sớm, với tư cách của người chiến sĩ hoạt động cách mạng. Ngay từ năm 1924, sau khi dự cuộc mít tinh của sinh viên trường đại học Phương Đông, trong thư gửi đồng chí Pêtơrốp, Tổng thư ký Ban Phương Đông của Quốc tế Cộng sản, Nguyễn ái Quốc đã viết: ''Nói chung thì các dân tộc Phương Đông đều giàu tình cảm, và đối với họ một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền''(1). Nghĩa là những tấm gương cụ thể luôn luôn có giá trị rất lớn trong cổ vũ hoạt động cách mạng; đối với người dân ở các nước Phương Đông nó càng có giá trị đặc biệt. Có thể thấy quan điểm của Hồ Chí Minh về nêu gương tốt, cổ vũ nhân tố mới bắt đầu từ những năm đầu thế kỷ trước, khi Đảng chưa lãnh đạo chính quyền, coi việc nêu gương tốt như hoạt động vận động nhân dân làm cách mạng.
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, khi Đảng lãnh đạo chính quyền, đối với công tác thông tin tuyên truyền, trong đó có báo chí, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục quan tâm đặc biệt nêu gương người tốt, việc tốt với những nội dung mới.
Người rất quan tâm giáo dục con người. Với cán bộ, đảng viên, đặc biệt là khi đã có chức, có quyền, Người dặn công tác tuyên truyền cứng như báo chí phải nêu gương những cán bộ trong sạch, gương mẫu, cần, kiệm, liêm, chính. Trong các thư gửi hoặc các buổi nói chuyện với công nhân, nông dân, trí thức, bộ đội, công an, thanh niên, phụ nữ, nhi đồng... Người đều nhắc nhở phải nêu gương tốt và nêu lên những tiêu chuẩn người tốt của từng đối tượng, ngày nay đều trở thành các tiêu chuẩn phấn đấu của các ngành, các giới...
Người quan tâm mở rộng dân chủ, phát huy sáng kiến của mọi cán bộ và người lao động để làm việc có hiệu quả cao, Người dặn: ''Những sáng kiến đó được khen ngợi, thì những người đó càng thêm hăng hái và người khác cũng học theo''(2).
Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng: nêu gương người tốt, việc tốt là cách làm tốt nhất, có tác dụng nhiều mặt. Người nói: ''Lấy gương người tốt, việc tốt để hàng ngày giáo dục lẫn nhau là một trong những cách tốt nhất để xây dựng Đảng, xây dựng các tổ chức cách mạng, xây dựng con ngừơi mới, cuộc sống mới''(3).
Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về việc nêu gương người tốt, việc tốt được quán triệt ngay từ khi Đảng còn hoạt động bí mật, vận động nhân dân vùng lên phá xiềng nô lệ, giành chính quyền, cho tới khi cách mạng thành công, Đảng lãnh đạo chính quyền, kháng chiến, kiến quốc, xây dựng cuộc sống mới. Quan điểm đó trực tiếp chỉ đạo công tác dân vận, tuyên truyền, đồng thời cũng chỉ đạo hoạt động báo chí cách mạng.
2. Cách cổ vũ tốt nhất là nói đi đôi với làm
''Nói thì phải làm'' là một đặc tính cần phải có của người cán bộ cách mạng như lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Do đó, trong khi chỉ đạo việc nêu gương người tốt, việc tốt, nhắc nhở cán bộ, công chức và gia đình phải là tấm gương cho nhân dân làm theo, bản thân Chủ tịch Hồ Chí Minh trong hoạt động thực tiễn là một tấm gương lớn.
Khi Người hô hào tiết kiệm, chống lãng phí, trong kháng chiến thành lập ''hũ gạo nuôi quân'' thì chính Người, vị Chủ tịch nước, lãnh tụ Đảng cũng nhịn ăn một bữa trong một tuần lễ để góp phần gạo vào hũ gạo nuôi quân như mọi công dân khác.
Khi Người hô hào ''trồng cây gây rừng” phát động “Tết trồng cây'' thì năm nào vào dịp đầu xuân, từ lúc còn khỏe mạnh cho tới năm cuối cùng trước khi từ biệt chúng ta, Người tham gia đều đặn Tết trồng cây. Trong vườn Phủ Chủ tịch cũng có vườn cây, hàng ngày Người cùng cán bộ giúp việc chăm sóc cho cây.
Khi Người hô hào nuôi cá để cải thiện bữa ăn và làm kinh tế gia đình thì trong vườn Phủ Chủ tịch có ao cá, hàng ngày Người chăm sóc, cho ăn, đến mùa thu hoạch lại gửi cá biếu các cụ già và các cháu nhỏ. Sau này thành ''vườn cây, ao cá Bác Hồ'' trong cả nước.
Khi hạn hán hoặc úng ngập, không những Người hô hào nhân dân tích cực chống thiên tai, mà còn trực tiếp cùng nhân dân tát nước chống hạn ở Hà Tây, và về tại thôn, xã ở Hải Dương cổ vũ phong trào nhân dân làm thủy lợi chống úng.
Khi hô hào nhân đần cải tiến kỹ thuật để tăng năng suất nông nghiệp, Người trực tiếp lội ruộng xem xét và vận hành máy cày cải tiến v.v...
Chính ''nói đi đôi với làm'' và trực tiếp làm gương, cho nên lời nói và bài viết của Người luôn luôn có sức cổ vũ lớn trong nhân dân. Nói chuyện với cán bộ, Người đã dạy: cán bộ ''muốn giữ gìn trong sáng của chủ nghĩa Mác - Lê nin thì trước hết tự mình phải trong sáng”(4), ''Từ việc lớn đến việc nhỏ, cán bộ đều phải kiểu mẫu'' (5).
Tư tưởng đó, việc làm đó của Người không những có tác dụng nêu gương cho cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, mà còn dạy những người làm báo phải giữ gìn đạo đức, tư cách công dân và nghề nghiệp khi viết bài cổ vũ nhân tố mới. Làm được như thế thì sức mạnh cổ vũ nhân tố mới không chỉ là các con chữ, thước phim mà còn ở sức nặng của nhân cách người viết, người thể hiện.
3. Cổ vũ phải đi liền với phê phán các hành vi tiêu cực, nhưng cổ vũ là mặt chủ yếu nhất
Trong cuộc sống, bên cạnh những việc làm tốt, có hiệu quả, còn có việc làm xấu, kém hiệu quả, phô trương, hình thức; bên cạnh những tấm gương tốt, lại có những hành vi xấu, người không tốt. Ngay từ năm 1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết báo, sau đó tập hợp thành cuốn sách ''Sửa đổi lối làm việc'' ký tên XYZ, phê phán các ''bệnh tham lam'', ''bệnh lười biếng'', ''bệnh kiêu ngạo'', 'bệnh hiếu đanh'', ''bệnh thiếu kỷ luật!', ''bệnh hẹp hòi'', 'bệnh địa phương', ''bệnh óc lãnh tụ' đến nay vẫn là những vấn đề nóng hổi. Người phê phán sâu sắc các bệnh ''quan liêu, mệnh lệnh; tham ô, lãng phí; bảo thủ, rụt rè''. Trước khi từ biệt thế giới này, vào dịp kỷ niệm ngày thành lập Đảng, trên báo Nhân Dân ngày 3/2/1969, Người cho công bố bài báo nổi tiếng nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân'', cho rằng ''chủ nghĩa cá nhân là việc gì cũng chỉ lo cho lợi ích của riêng mình, không quan tâm đến lợi ích chung của tập thể ''miễn là mình béo, mặc thiên hạ gầy''. Nó là mẹ đẻ ra mọi tính hư tật xấu như lười biếng, suy bì, kiêu căng, kèn cựa, nhút nhát, lãng phí, tham ô v.v.. . .nó là kẻ thù hung ác của đạo đức cách mạng','' là kẻ địch nguy hiểm của chủ nghĩa xã hội'', là ''giặc trong lòng'', là ''giặc nội xâm''...
Người phê phán nghiêm khắc các thói hư, tật xấu của cán bộ, công chức; và khi cần thì xử lý theo luật pháp nghiêm khắc nhất, kể cả những cán bộ, sĩ quan đã từng có công trong hoạt động bí mật và trong kháng chiến.
Người dặn dò các nhà báo: viết để nêu cái hay, cái tốt của dân ta, của bộ đội ta, của cán bộ ta, của bạn ta. Đồng thời phát hiện những khuyết điểm của chúng ta, của cán bộ, của nhân dân ta, bộ đội. Không nên chỉ viết cái tốt mà giấu cái xấu''(6). Không nên nói một chiều, thổi phồng thành tích, che giấu khuyết điểm, hoặc chỉ nói một chiều khuyết điểm, bỏ qua những thành tích, ưu điểm. Tuy nhiên, nhìn thấu đáo bản chất con người, Người nói ''Mỗi con người đều có thiện và ác ở trong lòng. Ta phải biết làm cho phần tốt ở trong mỗi conngười nẩy nở như hoa mùa xuân và phần xấu bị mất dần đi''(7). Để cổ vũ những mặt tốt của con người, Người còn nói: ''Học cái tốt thì khó ví như người ta leo núi phải vất vả khó nhọc mới lên tới đỉnh. Học cái xấu thì dễ như ở trên đỉnh núi trượt chân một cái là nhào xuống vực sâu''. Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa ''xây,, và ''chống' trong công tác tuyên truyền, giáo dục cũng như công tác báo chí thật là rõ ràng. Đó cũng là quan điểm của Đảng ta đôi với công tác báo chí hiện nay. Trong khi kêu gọi báo chí thám gia cuộc đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí, Đảng chỉ rõ báo chí là một kênh giám sát cán bộ, công chức, yêu cầu báo chí tạo dư luận xã hội lên án mạnh mẽ các hiện tượng tiêu cực, quan liêu, lãng phí, tham ô, nhưng mặt khác, cũng yêu cầu báo chí phải coi trọng cổ vũ nhân tố mới. Vì thực tế trong xã hội, bên cạnh việc những hiện tượng tiêu cực xuất hiện, chủ nghĩa cá nhân có xu hướng phát triển như Hội nghị Trung ương lần thứ 9 (khóa IX) đã nhận định, thì cũng xuất hiện nhiều nhân tố mới, nhiều tấm gương tốt, nếu không thì làm sao đất nước có được những thành tựu như hiện nay? Mặt khác, như Bác Hồ thường dạy, phải tích cực, kiên trì cổ vũ nhân tố mới vì ''học cái tốt thì khó''(8), mà nêu gương là ''cách tốt nhất để xây dựng Đảng, xây dựng các tổ chức cách mạng, xây dựng con người mới, cuộc sống mới''(9). Công việc giới thiệu, cổ vũ, phát huy nhân tố mới phải là công việc trọng tâm của hoạt động báo chí theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
4. Cổ vũ nhân tố mới phải dẫn tới phong trào hành động cách mạng sâu rộng.
Nhân tố mới, người tốt, việc tốt đều xuất phát từ việc thực hiện tốt nhất nhiệm vụ chính trị của đất nước. Từ nhiệm vụ chính trị của đất nước trong mỗi thời kỳ làm nẩy sinh những người tốt, việc tốt, nhân tố mới của thời kỳ đó, và những nhân tố mới xuất hiện được cổ vũ sẽ hình thành các phong trào cách mạng của quần chúng thúc đẩy việc hoàn thành nhiệm vụ cách mạng.
Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, Hồ Chủ tịch nêu mục tiêu chung của phong trào thi đua là ''tăng gia sản xuất, diệt giặc trừ gian''. Đến khi có hòa bình nửa nước sau Hiệp định Genever 1954, Người nêu mục tiêu: ''Nhiệm vụ quan trọng bậc nhất của chúng ta hiện nay là phát triển sản xuất, đê nâng cao độ sống vật chất và văn hóa của nhân dân... Trong kháng chiến, Đảng ta nêu khẩu hiệu 'Tất cả cho tiền tuyến'' thì ngày nay, khẩu hiệu
của chúng ta là 'Tất cả phục vụ sản xuất,,(10), ''Muốn sản xuất được nhiều, nhanh, tốt, rẻ thì phải có nhiệt tình cách mạng. Nhưng lại còn phải hiểu biết và nắm vững khoa học. Mỗi người lao động cần có tinh thần dám nghĩ, dám làm, vươn lên hàng đầu thành người lao động tiên tiến... có tinh thần sáng tạo, tìm tòi cái mới, học tập cái mới, ủng hộ cái mới, thực hiện cái mới''(11)
. Nghĩa là tiêu chuẩn trở thành con người tốt, việc tốt; trở thành nhân tố mới mỗi thời kỳ mỗi khác, tất cả để phục vụ nhiệm vụ chính trị của đất nước.
Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, báo chí hướng vào việc cổ vũ các nhân tố mới trong thời kỳ mới thì hướng vào tiêu chí nào để phát hiện, giới thiệu và cổ vũ?
Cho đến nay, theo tinh thần chỉ đạo của Trung ương, đất nước có hai phong trào thi đua lớn. Đó là phong trào ''Toàn dân làm kinh tế giỏi, từng nhà làm giàu cho mình, cho cộng đồng cơ sở và cho đất nước'', nâng cao sức cạnh tranh trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế theo tinh thần Nghị quyết Trung ương lần thứ 5 (khóa IX) và phong trào ''Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa'', xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc theo tinh thần Nghị quyết Trung ương lần thứ 5 (khóa VIII). Các phong trào thi đua đó hướng vào ''phát huy sức mạnh toàn dân tộc, tiếp tục đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây đựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ IX, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh'. Đó là nhiệm vụ bao trùm của đất nước trong những thập kỷ đầu của thế kỷ thứ XXI.
Những nhân tố mới, người tốt, việc tốt xuất hiện trên cơ sở các phong trào thi đua rộng lớn đó vì mục tiêu của dân tộc.
Phẩm chất của con người Việt Nam trong thời kỳ mới, đã được Hội nghị Trung ương lần thứ 5, (khóa VIII) xác định là:
- Có tinh thần yêu nước, tự cường dân tộc, phấn đấu vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có ý chí vươn lên đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn lạc hậu, đoàn kết với nhân dân thế giới trong sự nghiệp đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.
- Có ý thức tập thể, đoàn kết, phấn đấu vì lợi ích chung.
- Có lối sống lành mạnh, nếp sống văn minh, cần kiệm, trung thực, nhân nghĩa, tôn trọng kỷ cương phép nước, quy ước của cộng đồng, có ý thức bảo vệ và cải thiện môi trường sinh thái.
- Lao động chăm chỉ với lương tâm nghề nghiệp, có kỹ thuật, sáng tạo, năng suất cao vị lợi ích của bản thân, gia đình, tập thể và xã hội.
- Thường xuyên học tập, nâng cao hiểu biết, trình độ chuyên môn, trình độ thẩm mỹ và thể lực.
Trên cơ sở khối liên minh công nhân, nông dân, trí thức, thực hiện đại đoàn kết dân tộc bao gồm các giai cấp, tầng lớp, tôn giáo, đảng viên và người 'ngoài đảng, đồng bào sống ở trong nước và đồng bào định cư ở nước ngoài.Quan tâm đến những người có công sức đóng góp làm cho đất nước giàu mạnh là các nhà lãnh đạo, quản lý, người có khả năng quy tụ; người lao động sáng tạo có tay nghề, năng suất lao động cao; nhà khoa học, văn hóa tài năng; nhà doanh nghiệp thành đạt và tôn trọng luật pháp.
Đó là hướng mới trong việc tìm hiểu, phát hiện và cổ vũ những nhân tố mới, gương người tốt, việc tốt trong thời kỳ mới.
5. Cổ vũ nhân tố mới bằng cách viết cho hay, cho chân thật và hùng hồn
Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về báo chí không chỉ nêu lên mục đích viết báo thể hiện lập trường của người viết báo cách mạng, mà còn nêu lên phương hướng cả về nội đung, hình thức và phương pháp sưu tầm tài liệu, xác định đề tài, thể hiện các bài viết. Mục đích cuối cùng là thuyết phục, hấp dẫn người đọc, người nghe, người xem, cổ vũ mọi người hành động vì đất nước.
Nói chuyện tại buổi bế mạc Đại hội liên hoan anh hùng, chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ III, tháng 5-1962, Người nhắc nhở các nhà báo, nhà văn: ''Miêu tả cho hay, cho chân thật và cho hùng hồn''(12) những người tốt, việc tốt, các gương chiến sĩ, anh hùng. Cho đến nay, lời yêu cầu đó vẫn là yêu cầu quan trọng nhất đối với người viết các nhân tố mới.
Đúng và trúng là yêu cầu cao nhất của một bài viết. Đúng, trúng nhưng phải hay. Hay được đánh giá là có tác dụng gây được sự hứng thú; trái với dở. Một bài gây được sự hứng thú cho người đọc thì người đọc mới có thể đọc hết và tiếp thụ đầy đủ những nội đung đúng và trúng của bài viết; một bài viết đỡ thì có khi người ta không đọc hết bài, hoặc đọc hết nhưng vẫn không có cảm giác hứng thú, thuyết phục, cho đù bài đó có nội dung tốt, đúng. Viết về người tốt, việc tốt, cũng như phê phán điều xấu điều dở để có thể hay, với ý nghĩa đem lại cảm xúc mới, nhận thức mới cho người đọc. Có bài thể hiện khéo léo, nhẹ nhàng, dễ đọc, có những chi tiết, hình ảnh hấp dẫn, nhưng lại có nội dung không đúng, không trúng, cũng không thể gây được hứng thú cho người đọc, do đó cũng không thể gọi là ''hay”. Cho nên hay bao gồm cả nội dung và hình thức thể hiện.
Bác Hồ yêu cầu phải miêu tả chân thật, nghĩa là phải phản ảnh đúng bản chất hiện thực khách quan. Báo chí phản ánh, phân tích hiện thực khách quan; nhưng không phải những gì xảy ra trong cuộc sống đều thể hiện bản chất sự thật. Triết học phân biệt giữa hiện tượng và bản chất. Hiện tượng là biểu hiện ra bên ngoài của sự vật mà giác quan thu nhận được một cách trực tiếp. Còn bản chất là thực chất cơ bản bên trong của sự vật. Có hiện tượng thể hiện được bản chất, có hiện tượng không thể hiện được bản chất, thậm chí trái ngược với bản chất. Cho nên tìm cho ra bản chất của sự vật thì không đơn giản chỉ quan sát bề ngoài, hoặc căn cứ trên những số liệu v.v..
Bác Hồ cũng yêu cầu người viết phải miêu tả người tốt, việc tốt một cách hùng hồn. Hùng hồn, theo từ điển tiếng Việt là mạnh mẽ, có sức hấp dẫn và thuyết phục. Để đạt tới sự hừng hồn của bài viết, ít nhất phải có ba yêu cầu. Thứ nhất là phải có tài liệu đầy đủ và sự phân tích sâu sắc để đủ sức thuyết phục người đọc, người xem, người nghe. Thứ hai, cùng với những tư liệu và sự phân tích đầy đủ, phải được thể hiện sinh động, lôi cuốn. Và thứ ba, rất quan trọng là thái độ người viết. Khi giới thiệu các nhân tố mới, với lòng tin sâu sắc ở lý tưởng cách mạng, ở hiệu quả mà nhân tố mới mang lại, người viết phải có thái độ rõ ràng, khẳng định mạnh mẽ, ủng hộ mạnh mẽ, do đó để có thể truyền cảm mạnh mẽ.
Hay, chân thật, hùng hồn là yêu cầu của Chủ tịch Hồ Chí Minh với những người viết về nhân tố mới, để tăng sức thuyết phục, đạt hiệu quả xã hội cao.
6. Tăng cường cổ vũ nhân tô mới trong thời kỳ mới
Kế tục tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác báo chí, đặc biệt trong việc tuyên truyền điển hình tiên tiến, Nghị quyết Đại hội lần thứ VI của Đảng năm 1986 mở đầu thời kỳ đổi mới chỉ rõ phải đi sát thực tế, thông tin kịp thời và phân tích sâu sắc những sự kiện mới, phát hiện và phản ánh trung thực những điển hình tiên tiến, nhiệt tình ửng hộ, cổ vũ những nhân tố mới''. Báo cáo của Bộ Chính trị tại Hội nghị Trung ương Đảng kiểm điểm giữa nhiệm kỳ cuối năm 2003 cũng nhấn mạnh công tác chính trị, tư tưởng: ''nêu gương người tốt, việc tốt, đề cao tính gương mẫu của cán bộ chủ chốt các cấp'', ''đề cao tinh thần cần kiệm, liêm chính, chí công vô tư'', ''xây dựng nếp sống, lối sống văn hóa, văn minh, giữ gìn và phát triển các giá trị tốt đẹp của xã hội và con người Việt Nam''. Các phong trào thi đua lớn như 'Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa'' theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 5 (khóa VIII) và Toàn dân thi đua làm kinh tế giỏi, mỗi nhà phấn đấu làm giàu cho gia đình, cho cộng đồng tập thể và cho đất nước'' gắn liền với xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, đần chủ, văn minh, sẽ xuất hiện những tấm gương tốt, những điển hình tiên tiến, cần được báo chí cổ vũ để góp phần xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tiếp tục đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Nhưng để đạt được tiêu chuẩn ''hay'', ''chân thật'', ''hùng hồn' theo yêu cầu của Báo Hồ thì mỗi người làm báo phải phấn đấu vương lên rèn luyện đạo đức, phong cách và kỹ thuật nghề nghiệp:
a - Chân thật là một nguyên tắc của báo chí cách mạng. Trong tình hình hiện nay, muôn thể hiện tính chân thật theo yêu cầu của Bác Hồ, trước hết người viết báo phải ''phản ánh trung thực những điển hình tiên tiến'', chống thới ''giả đối', ''nói nhiều làm ít'', ''lời nói không đi đôi với việc làm'', ''làm láo, báo cáo hay', ''thổi phồng thành tích'' như Đại hội lần thứ VI đã phê phán.
b - Trong thời kỳ đổi mới, thực hiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, có rất nhiều vấn đề mới đặt ra trong việc giữ vững định hướng phát triển, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế cũng như giử vững phẩm chất của người cán bộ, công chức, đẩy lùi những sự cám dỗ của chủ nghĩa cơ hội, thực dụng.
Điển hình tiên tiến phải chỉ ra phương hướng giải quyết những vấn đề mà xã hội quan tâm, chỉ ra những tấm gương rèn luyện, giữ gìn phẩm chất cách mạng, để có hiệu quả xã hội cao.
c - Do đó, trong phong cách làm báo phải nắm vững là dặn của Hồ Chủ tịch:
Một là, trước hết phải trung thực, ''Có thế nào nói thế ấy. Bộ đội và nhân dân ta cũng đủ nhiều cái hay để nêu lên, không cần phải bịa đặt ra'' .
Hai là, cổ vũ nhân tố mới từ khi mới hình thành, có thể lúc đầu chưa được xã hội chấp nhận, có vai trò tích cực của báo chí. Do đó, người viết báo phải ''sát thực tiễn', ''dũng cảm', ''quyết đoán''.
Ba là, người viết báo phải chịu khó thu thập tài liệu khách quan, đầy đủ, để có cơ sở phân tích tiến tới bản chất sự vật, bảo đảm tính chân thật của báo chí. Người viết báo phải có cả tài liệu trực tiếp và gián tiếp. Đó là những dữ liệu cần thiết để suy nghĩ, phân tích đi đến bản chất sự việc. Đó là sự tiếp tục theo lời dặn của nhà bác học Lê Quý Đôn: ''Đi, đọc, nghĩ, viết''.
Bốn là, trên cơ sở những tài liệu đã có phong phú; phải tiến tới quá trình tư duy, phân tích, theo lời dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: ''Chưa điều tra, chưa nghiên cứu, chưa biết rõ, chớ nói, chớ viết''(13).
Năm là, viết về nhân tố mới không chỉ vì nhân tố mới. Chủ tịch Hồ Chí Minh khi nhấn mạnh việc nêu gương người tốt, việc tốt, không chỉ có ý nghĩa cổ vũ những tấm gương mà mong muốn theo tấm gương đó ''người khác noi theo'' và để ''giáo dục lẫn nhau''. Khi tấm gương tốt được phổ biến rộng rãi, trở thành phổ biến thì không chỉ một vài người, mà xã hội sẽ tốt lên. Đó là tư tưởng của Bác Hồ.
Những nhân tố mới là những tấm gương đạt hiệu quả xã hội cao. Do đó, để thực hiện lời dạy của Bác Hồ, có thể phổ biến các gương tốt thì, bên cạnh việc phản ảnh chân thật, phân tích sâu sắc, phải rất coi trọng phản ảnh phân tích những nguyên nhân dẫn tới thắng lợi. Phân tích những nguyên nhân cửng phải nghiên cứu công phu để bảo đảm khách quan, chính xác ở đây, những thông tin thường bị bóp theo ý muốn chủ quan của bệnh ''phô trương thành tích'', né tránh thiếu sót, ''đề cao cá nhân''... làm cho sai lạc sự phân tích khách quan. Đây là một nội đung nghiệp vụ rất quan trọng. Vì con người khi muốn học tập, làm theo gương tiên tiến, thì điều quan trọng nhất là phải tạo ra những nguyên nhân đạt hiệu quả cao để cuối cùng có thể đạt hiệu quả cao như các đơn vị tiên tiến. Phản ảnh, phân tích nguyên nhân sai thì không thể phổ biến những bài học của tiên tiến.
Cuộc phấn đấu để đạt những thành tích đều gian nan, vất vả, phải vượt qua nhiều thử thách, trên thực tế, có đơn vị, con người gặp thời cơ thuận lợi, đường đời suôn sẻ, nhưng đó là số ít. Phản ảnh chân thực nhân tố mới là phải phản ảnh chân thật bước đường đấu tranh gay go, có khi nhất thời thất bại, bị chê bai, phản đối. Cái vĩ đại của những bài học lớn thường xuất hiện ở những đơn vị và con người đám vượt qua thách thức của hoàn cảnh khách quan, của số phận mà vươn tới. Những bài phản ảnh phẳng lý một mặt phẳng không mấy gây xúc động lòng người, không nâng cao nhận thức, và do đó không có sức cổ vũ làm theo. Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, mỗi người làm báo phải khắc phục ''thói cầu kỳ'', ''dài dòng'', ''rỗng tuếch'' như Bác Hồ dặn, đồng thời khắc phục bệnh ''giản đơn'', ''hời hợt'', ''một chiều'' như Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ VI đã nêu, để bài viết về nhân tố mới sâu sắc, có sức thuyết phục.
Sáu là, sự thể hiện bài viết cho sinh động, hấp dẫn. Như trên đã nói, để đạt yêu cầu ''hay'' như Bác Hồ mong muốn, không thể chỉ là vấn đề thể hiện, mà có vai trò rất quyết định của nội dung mới mẻ, bổ ích, có ý nghĩa nhưng sự thể hiện cửng có vị trí rất quan trọng.
Trong lời tâm sự của Bác Hồ khi học tập nghề báo, đồng chí L đã nói với Bác: ''Chớ viết khô khan quá. Phải viết cho văn chương. Vì ngày trước khác, người đọc báo chỉ muốn biết như việc thật. Còn bây giờ khác, sinh hoạt đã cao hơn, người ta thấy hay, thấy lạ, thấy văn chương thì mới thích đọc,,(14). Do đó, phải chống lại bệnh ''dài dòng', ''rỗng tuếch'', ''cầu kỳ'', ''khô khan'' như Bác Hồ căn dặn.
''Thấy hay, thấy lạ, thấy văn chỉ như Bác Hồ nói, không phải là sa vào chủ nghĩa hình thức, mà chính là làm cho bài báo hấp dẫn, đáp ứng yêu cầu của bạn đọc.

Hữu Thọ

Các từ khóa theo tin:

In trang | Gửi góp ý


Các tin trước
Chỉ thị số 37-CT/TW, ngày 18/3/2004 của Ban Bí thư về tiếp tục nâng cao vai trò, chất lượng hoạt động của Hội Nhà báo Việt Nam trong thời kỳ mới (23/11/2004)
Thư cảm ơn của Tổng Biên tập Website Đảng Cộng sản Việt Nam (24/06/2004)
Liên Chi hội Nhà báo Thông tấn xã Việt Nam quán triệt Chỉ thị 37 của Ban Bí thư Trung ương Đảng (23/06/2004)
Hội nhà báo tỉnh Quảng Ngãi tổ chức triển khai Chỉ thị 37- CT/TW của ban Bí thư và nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về Báo chí Cách mạng (22/06/2004)
Bác Hồ - Người thầy vĩ đại của những người làm báo cách mạng Việt Nam (22/06/2004)
Báo chí Việt Nam và cái thuở ban đầu… (22/06/2004)
Sôi nổi hoạt động kỷ niệm Ngày báo chí Cách mạng Việt Nam (22/06/2004)
Tìm hiểu sự ra đời của Hội Nhà báo Việt Nam (21/06/2004)
Báo chí quê nhà với bà con Việt kiều ở Pa-ri (21/06/2004)
Bác Hồ với người làm báo (21/06/2004)
 Trang 1 / 3 Trang đầu | Trước | Sau | Trang cuối
Các tin tiếp
Gặp mặt các nhà báo đoạt giải báo chí toàn quốc năm 2003 (12/06/2004)
Một số vấn đề về xây dựng đội ngũ những người làm báo theo tư tưởng Hồ Chí Minh (12/06/2004)
Tiếp tục nâng cao vai trò, chất lượng hoạt động của Hội Nhà báo Việt Nam trong thời kỳ mới (12/06/2004)
Hội Nhà báo TPHCM: Tổ chức học tập tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí cách mạng (10/06/2004)
Nhiều hoạt động trong dịp kỷ niệm ngày Báo chí Cách mạng (08/06/2004)
Học tập, vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí cách mạng trong điều kiện hiện nay (19/05/2004)
Ban Tư tưởng - Văn hoá Trung ương ra kế hoạch thực hiện đợt giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí cách mạng (08/05/2004)
Nghiệm thu Đề án “Tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí cách mạng” (03/05/2004)
 Trang 1 / 1 Trang đầu | Trước | Sau | Trang cuối
Các tin/bài đọc nhiều nhất
· Giao ban thực hiện Chỉ thị 03-CT/TW tại các tỉnh, thành phố khu vực miền Trung - Tây Nguyên
· Cầu truyền hình “Vinh quang Công đoàn Việt Nam”
· Nga mở rộng lệnh cấm nhập khẩu thực phẩm từ Ukraine
· Đồng chí Phạm Quang Nghị kết thúc chuyến thăm, làm việc tại New York
· Chủ tịch nước Trương Tấn Sang thăm và làm việc với Ban Chỉ đạo Tây Nam bộ
· Thời tiết mát mẻ duy trì ở các vùng trên cả nước
· Việt Nam tham dự Hội nghị Bộ trưởng Mê Công – Hàn Quốc lần thứ 4
· Anh em sinh đôi vượt khó thi đỗ thủ khoa hai trường đại học lớn
· Việt Nam tiếp tục thu hút khách du lịch quốc tế
Bản quyền thuộc Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam
Toà soạn: 381 Đội Cấn, Ba Đình, Hà Nội; Điện thoại: 08048161; Fax : 08044175; E-mail : dangcongsan@cpv.org.vn
Giấy phép số 1554/GP-BTTTT ngày 26/9/2011 của Bộ Thông tin và Truyền thông về cung cấp thông tin lên mạng Internet